Bài 8: Khi con khóc, khi bố mẹ mệt

1.Mục tiêu

• Bố mẹ: có kế hoạch khi con khóc mãi viết ra, dán ở chỗ dễ thấy, kèm số người có thể gọi giúp.
• Bố mẹ: xem danh sách mốc phát triển theo tuổi con, chấm phiếu tự đánh giá cuối khóa.

2.Chuẩn bị (2 phút)

• Nhật ký giao và đáp, trang "Kế hoạch khi con khóc".
• Danh sách mốc theo tuổi con từ CDC – Learn the Signs. Act Early.

3.Bố mẹ đọc trước (10 phút)

Em bé khóc là bình thường, nhất là mấy tháng đầu. Có lúc dỗ mãi không nín. Khi ấy, người lớn mệt và bực là bình thường. Điều quan trọng là có kế hoạch trước, và không bao giờ lắc con.

4.Làm kế hoạch và ôn khóa

Kế hoạch khi con khóc mãi

1. Kiểm tra: đói, ướt, nóng, lạnh, đau, sốt? Nghĩ con ốm thì gọi bác sĩ hoặc đưa đi khám.
2. Dỗ: bế, ru nhẹ, hát nhỏ, cho ti giả, bế đi dạo.
3. Mình bực: đặt con nằm ngửa ở chỗ an toàn (cũi, nôi), ra chỗ khác vài phút để bình tĩnh, quay lại xem con mỗi 5–10 phút.
4. Gọi người giúp: viết sẵn tên và số của 2 người có thể gọi: vợ hoặc chồng, ông bà, hàng xóm thân.
5. Chỉ giao con cho người bình tĩnh, không nóng tính.

Ôn 5 bước (cả nhà)

• Mỗi người nói một lần mình đã giao và đáp với em bé tuần này.
• Anh chị kể một trò mình chơi với em giỏi nhất.

Mốc phát triển

• Xem danh sách mốc theo tháng tuổi của con trên CDC – Learn the Signs. Act Early. Danh sách bản sửa năm 2022 ghi việc khoảng 75% trẻ cùng tuổi làm được.
• Con chưa làm được nhiều mốc, hay mất kỹ năng đã có: hỏi bác sĩ nhi sớm, đừng "chờ xem".
• Danh sách mốc không thay thế khám sàng lọc của bác sĩ.

5.Câu hỏi bố mẹ tự hỏi

1. Lúc nào trong ngày mình dễ bực nhất? Ai có thể đỡ mình lúc đó?
2. Mình ngủ đủ chưa? Mình có ai để tâm sự không?
3. Trong 5 bước, bước nào nhà mình làm tốt nhất?

6.An toàn

• Không bao giờ lắc, ném hay đánh em bé. Lắc có thể gây tổn thương não nặng hoặc tử vong.
• Mẹ hay bố buồn chán, lo âu kéo dài nhiều tuần sau sinh, hoặc có ý nghĩ làm hại mình hay con: gặp bác sĩ ngay. Gọi 115 khi khẩn cấp; tâm sự với Đường dây Ngày Mai 096 306 1414.
• Màn hình: trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình thụ động. Gọi video với bố được, coi như một cuộc giao và đáp.

7.Cho mẹ dạy (khi bố đi vắng)

8.Ôn lại

• Mỗi tháng: xem lại danh sách mốc theo tuổi con.
• Sau 3 tháng: chấm lại phiếu tự đánh giá giao và đáp.

9.Nhật ký trong tuần

10.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] CDC: khóc là nguyên nhân chính khiến người chăm sóc bực và lắc trẻ; trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ cao nhất. Lời khuyên: kiểm tra trẻ có ốm không, thử dỗ, đặt trẻ chỗ an toàn và tạm rời đi khi bực, gọi người giúp; không bao giờ lắc trẻ (CDC – phòng chấn thương đầu do bạo hành, bản lưu trữ).
• [Đã xác nhận] Danh sách mốc CDC sửa năm 2022 dùng ngưỡng 75% trẻ, thêm mốc 15 và 30 tháng; mục đích là để gia đình trao đổi với bác sĩ, không "chờ xem" (bản sửa năm 2022).
• [Đã xác nhận] WHO 2019: không khuyến nghị màn hình cho trẻ dưới 1 tuổi và 1 tuổi; trẻ 2 tuổi tối đa 1 giờ (WHO 2019 – vận động, ngồi, ngủ cho trẻ dưới 5 tuổi).
• [Đánh giá chuyên môn] Coi gọi video với bố là ngoại lệ của khóa vì đó là tương tác qua lại với người thân; chúng tôi chưa đọc nguồn gốc cho ngoại lệ này.