Bài 1: Hiểu tuổi 10–14 và thời gian riêng

1.Mục tiêu

• Bố mẹ: kể được 4 thay đổi bình thường của tuổi 10–14 và có ít nhất 3 lần thời gian riêng 15 phút với con trong tuần.
• Con: chọn hoạt động cho thời gian riêng và được bố mẹ đi theo, không bị giảng dạy.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• Nghĩ trước 3 việc con thích: đá bóng, nấu món ăn, chơi cờ, đi dạo, nghe nhạc.
• Úp điện thoại khi ở bên con.

3.Mở đầu

Bố mẹ tự hỏi: "Hồi 12 tuổi, mình cần gì nhất từ bố mẹ? Mình ghét điều gì nhất?"

4.Phần bố mẹ (20 phút)

1. Bốn thay đổi. Cơ thể dậy thì, lớn nhanh, hay ngủ muộn hơn. Cảm xúc mạnh và đổi nhanh. Bạn bè quan trọng hơn trước. Muốn tự quyết định.
2. Bình thường, không phải hư. Con cãi lại, đóng cửa phòng, đòi riêng tư là một phần lớn lên. Bố mẹ vẫn là chỗ dựa quan trọng nhất.
3. Dậy thì. Bắt đầu ở tuổi khác nhau, bạn trai và bạn gái khác nhau. Dùng từ đúng, trả lời thật, ngắn. Không biết thì nói "để bố mẹ tìm hiểu" và hỏi y tế trường hay bác sĩ.
4. Thời gian riêng. 15 phút, một bố mẹ với một con. Con chọn việc. Bố mẹ đi theo, khen, không sửa, không giảng.

5.Phần cùng con (20 phút)

1. Nói với con: "Bố mẹ muốn có thời gian riêng với con mỗi tuần. Con chọn mình làm gì nhé."
2. Làm ngay buổi đầu: 15 phút việc con chọn.
3. Cuối buổi hỏi: "Con thích nhất lúc nào?" Hẹn 2 lần nữa trong tuần.

Nhà có em nhỏ: người lớn còn lại trông em; hoặc chọn lúc em ngủ.

6.Câu hỏi bố mẹ tự hỏi

1. Lần cuối mình ở riêng với con mà không giảng gì là khi nào?
2. Thay đổi nào của con làm mình khó chịu nhất?
3. Mình có đang so con với "hồi xưa" không?

7.An toàn

• Nếu con kể chuyện bị bắt nạt, bị đe dọa, bị xâm hại: tin con, giữ bình tĩnh, cảm ơn con đã kể. Gọi 111 (bảo vệ trẻ em, miễn phí 24/7); nguy hiểm tức thì gọi 113.
• Hoạt động ngoài trời: đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, xe máy; có người lớn khi bơi.

8.Khi chỉ một người làm (bố đi vắng)

9.Ôn lại

• Trong tuần: 3 lần thời gian riêng.
• Cuối tuần: con có chủ động rủ bố mẹ không?

10.Nhật ký

11.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Thời gian một – một do con dẫn là một phần của chương trình cho cha mẹ và thanh thiếu niên Parenting for Lifelong Health (WHO/UNICEF). Thử nghiệm ở Nam Phi (552 gia đình, con 10–18 tuổi): bố mẹ báo cáo hành vi bạo hành giảm, nuôi dạy tích cực tăng; con báo cáo giám sát tốt hơn, nhưng không thấy giảm bạo hành theo lời con (Cluver et al. 2018, BMJ Global Health).
• [Đánh giá chuyên môn] Phần "bốn thay đổi" là mô tả chung, viết đơn giản; daynentang.com không đưa số liệu tuổi dậy thì vì khác nhau giữa các trẻ.