Gia đình · Khóa G4 · Đang thử nghiệm
Gia đình có con 10–14
Tuổi dậy thì cần cả yêu thương và giới hạn. Bố mẹ học cách gần con, lắng nghe để con muốn kể, đặt thỏa thuận rõ ràng và chuẩn bị cho con trước những áp lực mới.
| Mục đích | Giữ gắn bó với con tuổi 10–14; ít cãi nhau hơn; con có kỹ năng từ chối và biết tìm giúp |
|---|---|
| Dành cho | Bố mẹ, người chăm sóc có con 10–14 tuổi. Mỗi bài có phần bố mẹ học và phần làm cùng con |
| Thời lượng | 7 tuần. Mỗi tuần phần bố mẹ 20 phút và phần cùng con 20–30 phút |
| Cần có | Giấy, bút, máy in nếu có |
| Tình trạng | Đủ 7 tuần, bản chưa dạy thử. Gia đình người soạn chưa có con ở tuổi này; rất cần góp ý của các gia đình khác |
Giúp ngay (1–2 tuần)
- Có 15 phút riêng với con, vài lần mỗi tuần.
- Con kể chuyện nhiều hơn vì được nghe.
- Có thỏa thuận nhà mình rõ ràng, cả nhà ký.
Xây lâu dài
- Cách nghĩ: yêu thương và giới hạn đi cùng nhau.
- Kỹ năng: lắng nghe, giải quyết vấn đề, nói không.
- Biết dấu hiệu cần tìm giúp và gọi ai.
Bảy tuần
| Tuần | Bài | Mục tiêu đo được |
|---|---|---|
| 1 | Hiểu tuổi 10–14 và thời gian riêng | 3 lần thời gian riêng 15 phút/tuần |
| 2 | Lắng nghe để con muốn kể | Lắng nghe 4 bước mỗi ngày; con tự kể ≥1 chuyện |
| 3 | Thỏa thuận nhà mình | Thỏa thuận 3–5 điều, cả nhà ký |
| 4 | Giải quyết vấn đề cùng nhau | Giải quyết 1 vấn đề thật bằng 5 bước |
| 5 | Điện thoại, mạng xã hội, an toàn trên mạng | Kế hoạch thiết bị 4 phần; sạc máy ngoài phòng ngủ |
| 6 | Bạn bè, rượu bia, thuốc lá điện tử | Con tập 4 cách nói không; có mật mã gọi đón |
| 7 | Cảm xúc, khi nào cần giúp, và tương lai | Con có 2 cách tự bình tĩnh, 1 mục tiêu; chấm phiếu |
Công cụ
- Thỏa thuận gia đình: thỏa thuận nhà mình, kế hoạch dùng thiết bị, thẻ mật mã gọi đón, phiếu tự đánh giá.
Căn cứ phương pháp
| Nguồn | Chúng tôi mượn ý tưởng gì | Bằng chứng |
|---|---|---|
| Strengthening Families 10–14 (Foundations, Anh) | Phần bố mẹ, phần con, phần cả nhà; yêu thương và giới hạn; luật nhà; từ chối áp lực bạn bè | [Đã xác nhận] Mức 3 theo Foundations; thử nghiệm Mỹ 446 gia đình: ít bắt đầu uống rượu hơn; thử nghiệm châu Âu chưa rõ ràng |
| Parenting for Lifelong Health (WHO/UNICEF) – cho thanh thiếu niên | Thời gian một – một, khen, giải quyết vấn đề, kỷ luật không bạo lực | [Đã xác nhận] Cluver et al. 2018, BMJ Global Health: 552 gia đình; kết quả theo lời bố mẹ rõ hơn theo lời con. Tài liệu PLH không cho phép phái sinh; chúng tôi chỉ dẫn link |
| Kerr & Stattin 2000, Child Development | Làm cho con muốn kể thay vì theo dõi | [Đã xác nhận] Nghiên cứu liên hệ |
| khuyến cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2023); AASM 2016 | Kế hoạch thiết bị, giờ không máy, giấc ngủ | [Đã xác nhận] Khuyến cáo cơ quan y tế, đồng thuận chuyên gia |
Giới hạn, nói thật
[Suy luận] Các chương trình gốc làm theo nhóm, có người hướng dẫn, ở nước khác. Khóa tự học này chưa được thử, và chưa được dạy thử trong gia đình người soạn. Khóa không thay thế tư vấn tâm lý hay điều trị.
Chia sẻ khi thực hành
Gặp khó khăn hay nghĩ ra cách hay? Chia sẻ ẩn danh hoặc công khai. Xin không ghi tên, trường của con.
An toàn cho mọi buổi
- Không đánh, không làm nhục, không đe dọa. Đánh đòn gây hại và không có lợi ích nào cho trẻ (WHO 2026).
- Nếu con kể chuyện bị bắt nạt, bị đe dọa, bị xâm hại: tin con, giữ bình tĩnh, cảm ơn con đã kể. Gọi 111 (bảo vệ trẻ em, miễn phí 24/7); nguy hiểm tức thì gọi 113.
- Con nói về cái chết hay làm hại bản thân: ở bên con, gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế ngay.
Cần giúp ngay
Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.