daynentang.com

Gia đình có con 10–14 · Tuần 2

Bài 2: Lắng nghe để con muốn kể

Tuần 2Phần bố mẹ 20 phútPhần cùng con 20–30 phút

Bản chưa dạy thử. Bài này chưa được dạy thử trong gia đình có con 10–14 tuổi. Nếu bạn dùng thử, hãy chia sẻ điều bạn gặp để chúng tôi sửa bài.

1.Mục tiêu

  • Bố mẹ: dùng đủ 4 bước lắng nghe ít nhất 1 lần mỗi ngày; giảm câu "Bố đã bảo mà".
  • Con: tự kể về một chuyện ở trường hay với bạn trong tuần.

2.Chuẩn bị (5 phút)

  • Chọn thời điểm con hay nói: trên xe, khi nấu ăn, trước giờ ngủ.
  • Viết 3 câu hỏi mở lên giấy dán tủ lạnh.

3.Mở đầu

Bố mẹ tự hỏi: "Lần gần nhất con kể chuyện, mình đáp câu đầu tiên là gì? Con còn kể tiếp không?"

Lắng nghe để con kể
Lắng nghe, nhắc lại, hỏi thêm, rồi mới nói ý mình. Con kể nhiều hơn khi không bị phán xét ngay.
Con tự kể
Nghiên cứu cho thấy hiểu biết của bố mẹ về con gắn với việc con tự kể nhiều hơn là với theo dõi.

4.Phần bố mẹ (20 phút)

  1. Vì sao con không kể. Con thường im khi sợ bị mắng, bị giảng, bị kể lại cho người khác.
  2. Bốn bước: dừng việc và nhìn con; nghe hết, không ngắt; nhắc lại "Ý con là…"; hỏi "Rồi sao nữa?".
  3. Câu hỏi mở: "Hôm nay có gì vui, gì chán?" thay cho "Học có tốt không?".
  4. Khi con kể chuyện xấu: thở trước, cảm ơn con đã kể, hỏi con muốn bố mẹ nghe hay giúp. Xử lý sau, khi cả hai bình tĩnh.
  5. Giữ lời: chuyện con kể không đem đi kể cho người khác, trừ khi có nguy hiểm. Nói rõ điều này với con.

5.Phần cùng con (20 phút)

  1. Trò "phóng viên": con phỏng vấn bố mẹ 5 phút về hồi bố mẹ 12 tuổi. Bố mẹ trả lời thật.
  2. Đổi vai: bố mẹ phỏng vấn con bằng câu hỏi mở. Dùng 4 bước lắng nghe.
  3. Hỏi con: "Khi nào con thấy bố mẹ nghe con nhất? Khi nào con thấy không muốn kể?" Ghi lại, không cãi.

6.Câu hỏi bố mẹ tự hỏi

  1. Câu nào của mình hay làm con im?
  2. Mình có giữ được bí mật nhỏ của con không?
  3. Lúc nào con hay nói nhất trong ngày?

7.An toàn

  • Nếu con kể chuyện bị bắt nạt, bị đe dọa, bị xâm hại: tin con, giữ bình tĩnh, cảm ơn con đã kể. Gọi 111 (bảo vệ trẻ em, miễn phí 24/7); nguy hiểm tức thì gọi 113.
  • Giữ bí mật có giới hạn: nếu con hay người khác gặp nguy hiểm, bố mẹ phải hành động. Nói trước điều này với con.

8.Khi chỉ một người làm (bố đi vắng)

Mẹ chỉ cần: 20 phút, 3 câu hỏi mở.

  1. Một lần. Trò phóng viên với mẹ.
  2. Khi bố gọi video. Bố hỏi 1 câu mở, nghe hết, nhắc lại.

Con không muốn nói: không ép. Ngồi cạnh làm việc gì đó cùng con; chuyện thường đến sau.

9.Ôn lại

  • Mỗi ngày: một lần lắng nghe 4 bước.
  • Cuối tuần: con tự kể mấy chuyện?

10.Nhật ký

Con đã nói hay làm gì
Bố mẹ đã làm được gì
Cần sửa gì

11.Nguồn và nhãn

  • [Đã xác nhận] Ở thanh thiếu niên, việc con tự kể với bố mẹ giải thích mối liên hệ giữa hiểu biết của bố mẹ và sự thích nghi tốt của con nhiều hơn là việc bố mẹ theo dõi; cảm giác bị kiểm soát gắn với thích nghi kém. Đây là nghiên cứu liên hệ (Kerr & Stattin 2000, Child Development).
  • [Suy luận] Vì vậy khóa tập trung vào làm cho con muốn kể, thay vì theo dõi chặt.
  • [Đánh giá chuyên môn] Bốn bước lắng nghe và trò phóng viên do daynentang.com soạn.

daynentang.com · CC BY-NC-SA 4.0 · Cập nhật 28/10/2026