Bài 8: Khi nào cần giúp, mình một năm tới

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Viết 3 dấu hiệu cho thấy mình nên nhờ giúp.
• Viết tên 3 người tin cậy và một câu mở lời.
• Viết thư gửi mình một năm sau và chấm tự đánh giá cuối khóa.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 8 và phần tự đánh giá của Hồ sơ hiểu mình.
• Một phong bì hoặc tờ giấy gấp lại để cất thư.

3.Đọc (10 phút)

1. Khó khăn tâm lý khá phổ biến. Trên thế giới, khoảng 1 trong 7 người 10–19 tuổi có một rối loạn tâm thần. Lo âu và trầm cảm hay gặp nhất.
2. Nhiều vấn đề bắt đầu ở tuổi teen. Phát hiện sớm thì dễ giúp hơn.
3. Bình thường: buồn, lo, giận vài ngày rồi qua. Ai cũng có.
4. Nên nói sớm khi: buồn hay lo kéo dài nhiều tuần; mất ngủ, bỏ ăn; không muốn gặp ai; không muốn đi học; tự chê mình nặng nề.
5. Nói ngay khi: bạn nghĩ đến cái chết, muốn làm đau bản thân, hoặc bạn bè nói với bạn điều đó.
6. Bạn bè kể với bạn ý muốn làm đau bản thân: đây là bí mật phải kể. Nói ngay với người lớn, kể cả khi bạn ấy dặn đừng kể.
7. Cách mở lời: chọn người tin cậy, chọn lúc riêng, nói câu đầu: "Con cần nói chuyện, chuyện quan trọng." Rồi nói điều mình cần.
8. Nhờ giúp là dũng cảm. Người đầu chưa hiểu? Nói với người thứ hai. Thầy cô, y tế trường, bác sĩ đều có thể giúp.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: dấu hiệu của tôi. Ba dấu hiệu cho thấy tôi nên nhờ giúp:

Bài 2: người tin cậy và câu mở lời.

Bài 3: thư gửi mình một năm sau. Viết 5–8 câu: điểm mạnh, 3 giá trị, một điều đang lo, một mong muốn. Gấp lại, ghi ngày mở.

5.Nói với người tin cậy hoặc viết (5 phút)

1. Cùng người tin cậy đọc lại Hồ sơ hiểu mình. Chỉ đọc phần bạn muốn chia sẻ.
2. Cùng lưu các số khẩn cấp vào điện thoại.
3. Kể một điều bạn hiểu thêm về mình sau 8 tuần.

6.An toàn

• Đường dây Ngày Mai 096 306 1414 hỗ trợ người đang trầm cảm và người thân.
• Đang nghĩ đến cái chết hay muốn làm đau bản thân: nói ngay với người lớn ở gần, gọi 115 nếu nguy hiểm. Tổng đài 111 hỗ trợ trẻ em, miễn phí, 24/7.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người lớn đồng hành (nếu có)

• Con mở lời: dừng việc đang làm, nghe hết, cảm ơn con đã nói. Không trách, không so sánh.
• Con nói về cái chết hay làm đau bản thân: ở bên con, không để con một mình, gọi 115 hoặc đưa con đến cơ sở y tế.
• Dấu hiệu kéo dài nhiều tuần: đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Khoảng 1 trong 7 người 10–19 tuổi có rối loạn tâm thần; lo âu, trầm cảm hay gặp (WHO – Sức khỏe tâm thần vị thành niên (1/9/2025)).
• [Đã xác nhận] Nhiều bệnh tâm thần như lo âu, trầm cảm có thể xuất hiện ở tuổi teen (NIMH – The Teen Brain: 7 Things to Know).
• [Đã xác nhận] Đường dây Ngày Mai 096 306 1414 (duongdaynongngaymai.vn). Tổng đài 111 bảo vệ trẻ em, miễn phí, 24/7 (tongdai111.vn). Tra 28/10/2026, kiểm tra lại mỗi quý.
• [Đánh giá chuyên môn] Danh sách dấu hiệu là tóm tắt chung, không dùng để chẩn đoán. Thư gửi mình và câu mở lời do daynentang.com soạn.