Bài 7: Mục tiêu và trở ngại

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Viết 1 mục tiêu cho 4 tuần tới theo 4 bước.
• Viết 2 câu Nếu… thì… cho trở ngại của mình.
• Làm theo kế hoạch và chấm số ngày làm được trong 7 ngày.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 7 của Hồ sơ hiểu mình.
• Nghĩ trước một điều bạn muốn trong 4 tuần tới: học, sức khỏe, gia đình, bạn bè.

3.Đọc (10 phút)

1. Mục tiêu tốt do chính bạn chọn, nhỏ đủ để làm được, và nói rõ làm gì, khi nào.
2. Chỉ tưởng tượng thành công là chưa đủ. Cần nhìn thẳng vào trở ngại.
3. Bốn bước: (1) Mong muốn. (2) Kết quả tốt nhất nếu đạt. (3) Trở ngại bên trong mình. (4) Kế hoạch Nếu… thì….
4. Trở ngại bên trong là thứ thuộc về bạn: lười bắt đầu, dễ xem điện thoại, ngại hỏi. Không phải lỗi người khác.
5. Câu Nếu… thì… gắn việc cần làm với một tình huống cụ thể. Ví dụ: "Nếu 20 giờ mà mình đang cầm điện thoại, thì mình để máy ngoài phòng và mở sách."
6. Có bằng chứng: câu Nếu… thì… giúp người ta làm theo dự định tốt hơn. Một thử nghiệm nhỏ với học sinh THPT cho kết quả tương tự.
7. Chậm nhưng đều tốt hơn làm nhiều rồi bỏ. Trượt một ngày thì làm lại ngày hôm sau.

4.Làm (10 phút)

Theo dõi 7 ngày: T2 ☐ · T3 ☐ · T4 ☐ · T5 ☐ · T6 ☐ · T7 ☐ · CN ☐

5.Nói với người tin cậy hoặc viết (5 phút)

1. Kể mục tiêu và câu Nếu… thì… cho người tin cậy.
2. Nhờ họ hỏi thăm bạn một lần vào cuối tuần.
3. Hoặc viết: "Sau 7 ngày, điều giúp mình nhất là…"

6.An toàn

• Không đặt mục tiêu ăn kiêng, nhịn ăn hay giảm cân nhanh. Lo về cân nặng thì hỏi bác sĩ cùng bố mẹ.
• Không đặt mục tiêu học bằng cách bỏ ngủ.
• Đang nghĩ đến cái chết hay muốn làm đau bản thân: nói ngay với người lớn ở gần, gọi 115 nếu nguy hiểm. Tổng đài 111 hỗ trợ trẻ em, miễn phí, 24/7.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người lớn đồng hành (nếu có)

• Để con tự chọn mục tiêu. Hỏi "điều gì có thể cản con?" thay vì đưa ra mục tiêu cho con.
• Hỏi thăm một lần mỗi tuần, ngắn. Khen việc làm đều, không chỉ kết quả.
• Chia sẻ một mục tiêu của chính bố mẹ và câu Nếu… thì… của mình.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Kế hoạch Nếu… thì… có tác dụng từ vừa đến lớn lên việc đạt mục tiêu (tổng hợp 94 nghiên cứu, Gollwitzer & Sheeran 2006).
• [Đã xác nhận] 66 học sinh THPT chuẩn bị kỳ thi: nhóm viết 30 phút về mục tiêu, trở ngại và câu Nếu… thì… làm nhiều bài luyện hơn nhóm chứng (Duckworth et al. 2011, Educational Psychology 31).
• [Suy luận] Thử nghiệm học sinh là mẫu nhỏ ở Mỹ. Chưa có bằng chứng cho khóa tự học bằng tiếng Việt.
• [Đánh giá chuyên môn] Bảng 4 bước và bảng theo dõi 7 ngày do daynentang.com soạn, chỉ mượn ý tưởng từ nghiên cứu.