Bài 7: Chơi và học với con bằng đồ sẵn có

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Chơi giao – đáp với con 10 phút, 5 ngày trong tuần.
• Làm 2 đồ chơi từ đồ sẵn có, an toàn cho tuổi của con.
• Ghi 1 điều mới con làm được trong tuần.

2.Chuẩn bị (2 phút)

• Chai nhựa có nắp, hộp giấy, lá, que, vải vụn, băng dính.
• Ống giấy vệ sinh để thử vật nhỏ (nếu con dưới 3 tuổi).

3.Đọc (10 phút)

1. Trẻ học nhiều nhất qua chơi và trò chuyện với người lớn thương mình.
2. Giao – đáp: con chỉ, nhìn, nói. Bạn đáp lại: nhìn theo, gọi tên thứ con chỉ.
3. Chờ con đáp, rồi đổi lượt. Giống chơi bóng qua lại.
4. Không cần đồ chơi mua. Chai có hạt thành trống lắc. Hộp giấy thành nhà, thành xe.
5. Lá, que, đá to: xếp hàng, so dài – ngắn, đếm. Vải vụn: chơi ú òa, trốn tìm.
6. Vừa làm việc nhà vừa nói chuyện: "Mẹ đang nhặt rau. Lá này xanh. Con cầm thử?"
7. Con chán thì đổi trò. Mười phút vui có ích hơn một giờ ép buộc.
8. Đồ chơi tự làm cũng cần kiểm tra an toàn trước khi đưa con.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: làm 2 đồ chơi. Ghi tên đồ chơi và trò chơi với nó.

Bài 2: chơi giao – đáp 10 phút, ngay hôm nay.

5.Ghi lại (5 phút)

6.An toàn

• Trẻ dưới 3 tuổi: bỏ mọi vật lọt qua ống giấy vệ sinh (hạt, sỏi, nắp nhỏ, pin, nam châm).
• Chai đựng hạt: dán chặt nắp bằng băng dính; kiểm tra lại mỗi ngày.
• Không chơi gần ao, giếng, xô nước khi không có người lớn sát bên.
• Không dùng túi ni lông, dây dài làm đồ chơi cho trẻ nhỏ.
• Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin.
• Cấp cứu: 115. Cháy: 114. Công an: 113. Cứu nạn: 112. Trẻ em gặp nguy hiểm: 111 (24/7). Không có sóng: nhờ hàng xóm, trưởng thôn, trạm y tế gần nhất.

7.Làm cùng con (cho bố mẹ)

• Con 0–3 tuổi: mỗi ngày một lúc chơi giao – đáp, kể cả khi bế con đi làm.
• Con lớn hơn: cho con tự làm đồ chơi cho em, bố mẹ kiểm an toàn.
• Thêm trò chơi theo tuổi: khóa Gia đình 0–2 và Gia đình 2–8.

8.Tự theo dõi

0 = chưa làm · 1 = làm được một phần · 2 = làm đều, thành nếp.

9.Cho người dạy lại: thầy cô, cán bộ thôn, hội phụ nữ

• Có thể tổ chức buổi "làm đồ chơi" ở nhà văn hóa, mỗi nhà mang đồ cũ tới.
• Kiểm từng đồ chơi bằng ống giấy vệ sinh trước khi phát cho trẻ dưới 3 tuổi.

10.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Năm bước giao – đáp giúp xây não trẻ (Harvard Center on the Developing Child – Serve and Return (2019)).
• [Đã xác nhận] Chương trình thăm nhà dạy mẹ chơi với con ở Jamaica: 20 năm sau, nhóm được thăm có thu nhập cao hơn khoảng 25% (105 người) (Gertler et al. 2014, Science). Chương trình có người thăm nhà hằng tuần, không phải tự học.
• [Đã xác nhận] Reach Up chia sẻ tài liệu chơi với trẻ bằng đồ tự làm, giấy phép CC BY-NC-SA 4.0 (Reach Up (CC BY-NC-SA 4.0)). Bài này chỉ mượn ý tưởng, viết lại.
• [Đánh giá chuyên môn] Thử bằng ống giấy vệ sinh là mẹo gia đình; ống thử chuẩn của Hoa Kỳ có đường kính 1,25 inch (khoảng 31,7 mm).