Bài 6: Sơ cứu tay không

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Nói lại 3 bước sơ cứu bỏng.
• Nói được 5 tình huống phải gọi 115 hoặc đi viện ngay.
• Chuẩn bị túi sơ cứu tối thiểu trong nhà.

2.Chuẩn bị (2 phút)

• Một túi ni lông kín, vải sạch, xà phòng.
• In trang 6 của Sổ nền tảng.

3.Đọc (10 phút)

1. Bỏng: làm mát bằng nước mát đang chảy 20 phút, kể cả vài giờ sau khi bị bỏng.
2. Tháo nhẫn, vòng, quần áo gần vết bỏng (trừ chỗ dính vào da).
3. Không bôi đá, kem đánh răng, mỡ, bơ. Vết bỏng phồng rộp hoặc rộng: đi khám.
4. Vết cắt: rửa tay, rửa vết thương dưới nước sạch. Ép chặt bằng vải sạch cho cầm máu.
5. Ép mãi vẫn chảy, vết sâu, há miệng, do vật bẩn hay con vật cắn: đi trạm y tế.
6. Đuối nước: không nhảy xuống nếu không biết cứu đuối. Đưa sào, cành cây, ném phao, dây.
7. Người đã ngừng thở: gọi to nhờ giúp, gọi 115, thổi ngạt ngay nếu bạn đã được học.
8. Người suýt chết đuối, dù đã tỉnh, vẫn cần được nhân viên y tế khám.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: đóng vai. Một người "bị bỏng tay", một người sơ cứu, nói to từng bước.

Bài 2: năm tình huống phải đi viện ngay. Viết lại bằng lời của mình.

5.Ghi lại (5 phút)

6.An toàn

• Không tự xuống nước sâu để cứu người khi không biết cứu đuối.
• Rửa tay trước và sau khi chạm vết thương người khác.
• Rắn cắn, chó cắn: rửa vết thương, đi trạm y tế ngay, không tự chích, hút nọc.
• Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin.
• Cấp cứu: 115. Cháy: 114. Công an: 113. Cứu nạn: 112. Trẻ em gặp nguy hiểm: 111 (24/7). Không có sóng: nhờ hàng xóm, trưởng thôn, trạm y tế gần nhất.

7.Làm cùng con (cho bố mẹ)

• Con lớn tập vai người sơ cứu bỏng: dẫn em ra nước, nói "20 phút", gọi bố mẹ.
• Dạy con: thấy bạn rơi xuống nước thì hô to gọi người lớn, ném đồ nổi, không nhảy xuống.
• Ao, giếng, thùng nước gần nhà: rào hoặc đậy nắp.

8.Tự theo dõi

0 = chưa làm · 1 = làm được một phần · 2 = làm đều, thành nếp.

9.Cho người dạy lại: thầy cô, cán bộ thôn, hội phụ nữ

• Mời nhân viên trạm y tế xã tới dạy thực hành thổi ngạt, ép tim.
• Bài này không dạy hồi sức tim phổi; cần học trực tiếp, có người hướng dẫn.

10.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Sơ cứu bỏng: nước mát đang chảy 20 phút, tháo trang sức gần vết bỏng; không bôi đá, kem, kem đánh răng, bơ (Mạng lưới Bệnh viện Nhi Sydney – sơ cứu bỏng).
• [Đã xác nhận] Cứu đuối: không tự đặt mình vào nguy hiểm; đưa sào, ném dây có vật nổi; người từng suýt chết đuối cần được khám, kể cả khi trông đã ổn (MedlinePlus – Near drowning (duyệt 14/10/2025)).
• [Đã xác nhận] Mỗi năm khoảng 2.000 trẻ em Việt Nam tử vong do đuối nước (WHO Việt Nam, 12/2023).
• [Đánh giá chuyên môn] Rào ao, đậy giếng, thùng nước là cách phòng đuối nước tại nhà; bài này không đo hiệu quả riêng.
• [Đánh giá chuyên môn] Bước cầm máu, xử lý vết cắt, con vật cắn và danh sách 5 tình huống do daynentang.com soạn theo hướng dẫn sơ cứu phổ thông; chưa đối chiếu tài liệu Bộ Y tế.
• [Cần kiểm chứng] Tài liệu sơ cứu chính thức bằng tiếng Việt (Hội Chữ thập đỏ Việt Nam) để dẫn link.