daynentang.com

Chăm tâm trí cơ bản · Bài 1

Bài 1: Tâm trí cũng cần chăm

Bài 1Đọc 10 phútLàm 10 phútGhi lại 5 phút

Nếu bạn đang nghĩ tới chuyện tự tử hoặc tự làm hại mình: đừng ở một mình. Nói ngay với một người ở gần. Gọi 115 hoặc tới khoa cấp cứu gần nhất. Dưới 18 tuổi: 111 (24/7). Muốn được nghe: Ngày Mai 096 306 1414 (13:00–20:30, thứ Tư – Chủ nhật).

Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý lâm sàng hay nhân viên công tác xã hội duyệt. Khóa dạy kỹ năng tự chăm sóc. Khóa không thay thế khám, điều trị hay tư vấn tâm lý.

1.Sau bài này, bạn sẽ

  • Chấm nhiệt kế tâm trí 0–10 cho 4 mục mỗi tối, trong 7 ngày.
  • Nói được 3 dấu hiệu cho thấy nên gặp nhân viên y tế.
  • Ghi 1 điều đang giúp mình đứng vững.

2.Chuẩn bị (2 phút)

  • In trang 1 của Sổ chăm tâm trí, hoặc lấy một tờ giấy.
  • Một chỗ ngồi yên 10 phút.

3.Đọc (10 phút)

  1. Ai cũng có ngày buồn, ngày lo. Tâm trí cũng cần chăm như cơ thể.
  2. Chăm tâm trí gồm việc nhỏ mỗi ngày: ngủ, vận động, gặp người, làm việc có ý nghĩa.
  3. Buồn vài ngày rồi qua là bình thường. Vẫn ăn, ngủ, làm việc được.
  4. Nên gặp nhân viên y tế khi buồn, trống rỗng hoặc mất hứng thú gần như cả ngày, hầu hết các ngày, từ 2 tuần trở lên.
  5. Dấu hiệu đi kèm: khó tập trung, thấy mình vô dụng, mất hy vọng, ngủ hoặc ăn thay đổi nhiều, rất mệt.
  6. Ý nghĩ về cái chết hay tự tử cũng là một dấu hiệu. Khi có ý nghĩ đó, nói ngay với người tin cậy.
  7. Trầm cảm là bệnh chữa được. Có cách điều trị bằng trò chuyện, có khi kèm thuốc.
  8. Nhiệt kế tâm trí giúp bạn thấy mình thay đổi theo ngày. Nó không dùng để chẩn đoán.
Nhiệt kế tâm trí
Chấm từ 0 đến 10 mỗi tối cho bốn mục. Đây là cách tự theo dõi, không phải chẩn đoán.
Khi nào cần đi khám
Buồn vài ngày là bình thường. Buồn, mất hứng thú gần như mỗi ngày từ hai tuần trở lên thì nên gặp nhân viên y tế.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: nhiệt kế tâm trí 7 tối. Chấm 0 (rất tệ) đến 10 (rất ổn).

MụcT2T3T4T5T6T7CN
Tâm trạng
Giấc ngủ
Sức lực
Kết nối với người khác

Bài 2: dấu hiệu của mình. Đánh dấu ✓ những điều đúng với bạn trong 2 tuần qua.

  • Buồn hoặc trống rỗng gần như mỗi ngày.
  • Không còn thích những việc trước đây thích.
  • Ngủ hoặc ăn thay đổi nhiều.
  • Rất mệt, khó tập trung.
  • Thấy mình vô dụng, mất hy vọng.
  • Có ý nghĩ về cái chết.

Có ✓ ở 2 dòng đầu từ 2 tuần trở lên, hoặc ✓ ở dòng cuối: hãy nói với người tin cậy và gặp nhân viên y tế. Danh sách này không phải bài kiểm tra chẩn đoán.

5.Ghi lại (5 phút)

Một điều đang giúp mình đứng vững
Một người mình có thể kể khi không ổn

6.An toàn

  • Có ý nghĩ về cái chết: không chờ hết khóa. Nói ngay với người tin cậy, gọi 115 nếu thấy nguy hiểm.
  • Đang uống thuốc theo đơn: không tự ngừng. Hỏi bác sĩ trước khi đổi.
  • Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin.
  • Nguy hiểm ngay: 115 (cấp cứu), 113 (công an). Dưới 18 tuổi: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự theo dõi

0 = chưa làm · 1 = làm 1–3 ngày trong tuần · 2 = làm từ 4 ngày trở lên. Đây là tự theo dõi, không phải chấm điểm bản thân.

MụcTuần nàySau 2 tuần
Tôi chấm nhiệt kế 7 tối
Tôi nói được 3 dấu hiệu nên đi khám
Tôi ghi 1 điều giúp mình đứng vững

8.Cho người đồng hành: người thân, bạn bè, thầy cô

  • Hỏi "Dạo này bạn thấy thế nào?" rồi nghe hết, không khuyên ngay.
  • Không nói "cố lên", "nghĩ tích cực đi". Nói "Mình ở đây, mình nghe."
  • Nếu bạn ấy có dấu hiệu 2 tuần trở lên, cùng đi khám nếu bạn ấy đồng ý.

9.Nguồn và nhãn

  • [Đã xác nhận] Khoảng 5,2% người lớn trên thế giới có trầm cảm năm 2023; giai đoạn trầm cảm kéo dài gần như cả ngày, hầu hết các ngày, ít nhất 2 tuần (WHO – Trầm cảm (tờ thông tin, 11/9/2026)).
  • [Đã xác nhận] Dấu hiệu gồm khó tập trung, thấy có lỗi hoặc vô giá trị, mất hy vọng, ý nghĩ về cái chết hay tự tử, rối loạn ngủ, thay đổi ăn uống, rất mệt (WHO – Trầm cảm (tờ thông tin, 11/9/2026)).
  • [Đã xác nhận] Có các liệu pháp trò chuyện hiệu quả: kích hoạt hành vi, giải quyết vấn đề, nhận thức – hành vi, liên cá nhân (WHO – Trầm cảm (tờ thông tin, 11/9/2026)).
  • [Đánh giá chuyên môn] Nhiệt kế tâm trí 0–10 bốn mục do daynentang.com soạn; chưa được kiểm định, chỉ để tự theo dõi.

Cần giúp ngay

Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.

Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.