Bài 10: Kế hoạch giữ vững và khi nào cần giúp

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Viết xong Kế hoạch giữ vững 6 bước.
• Đưa kế hoạch cho 1 người tin cậy xem.
• Nói được khi nào cần gọi 115 hoặc tới cấp cứu.

2.Chuẩn bị (2 phút)

• In trang 10 của Sổ chăm tâm trí (Kế hoạch giữ vững).
• Viết lúc đang bình tĩnh. Có thể viết cùng người tin cậy.

3.Đọc (10 phút)

1. Khi quá đau, quá mệt, có người nghĩ tới cái chết. Nhiều người từng có ý nghĩ đó và đã đi qua được.
2. Có ý nghĩ đó không có nghĩa là bạn yếu hay xấu. Đó là dấu hiệu cần thêm giúp đỡ.
3. Kế hoạch giữ vững viết lúc bình tĩnh, để dùng lúc khó. Lúc khó, ta khó nghĩ ra cách.
4. Bước 1: dấu hiệu báo trước của riêng mình (ý nghĩ, cảm giác, tình huống).
5. Bước 2: việc tự làm để dịu xuống (bài 2–4). Bước 3: người, nơi giúp mình đổi không khí.
6. Bước 4: người mình nói thật được. Bước 5: nơi giúp: 115, khoa cấp cứu, đường dây.
7. Bước 6: làm chỗ ở an toàn hơn. Nhờ người tin cậy giữ hộ thuốc dự trữ, thuốc trừ sâu và đồ có thể gây hại.
8. Nguy hiểm ngay, không giữ được an toàn: bỏ qua các bước, gọi 115 hoặc tới cấp cứu, ở cạnh một người.

4.Làm (10 phút)

Viết Kế hoạch giữ vững ở trang 10 của Sổ chăm tâm trí. Viết bằng lời của bạn, ngắn, dễ đọc.

5.Ghi lại (5 phút)

1. Chụp ảnh kế hoạch lưu trong điện thoại. Để một bản giấy trong ví hoặc cạnh giường.
2. Đưa kế hoạch cho 1 người tin cậy xem. Nói: "Nếu mình nhắn chữ … nghĩa là mình cần bạn gọi ngay."
3. Lưu số 115 và số người tin cậy ở đầu danh bạ.

6.An toàn

• Đang có ý nghĩ tự tử ngay lúc này: dừng đọc, gọi 115 hoặc nói với người ở gần.
• Không ở một mình khi thấy mình không an toàn. Đi tới chỗ có người.
• Kế hoạch không thay thế khám và điều trị. Hãy gặp nhân viên y tế sớm.
• Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin.
• Nguy hiểm ngay: 115 (cấp cứu), 113 (công an). Dưới 18 tuổi: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự theo dõi

0 = chưa làm · 1 = làm 1–3 ngày trong tuần · 2 = làm từ 4 ngày trở lên. Đây là tự theo dõi, không phải chấm điểm bản thân.

8.Cho người đồng hành: người thân, bạn bè, thầy cô

• Lo bạn ấy có ý nghĩ tự tử: hỏi thẳng "Bạn có đang nghĩ tới chuyện tự tử không?" Hỏi thẳng không làm ý nghĩ đó tăng lên.
• Nghe, không phán xét, không hứa giữ bí mật nếu bạn ấy đang nguy hiểm.
• Đang nguy hiểm: ở cạnh bạn ấy, cất đồ có thể gây hại ra xa, gọi 115 hoặc đưa tới cấp cứu.
• Chăm cả bản thân bạn. Kể với một người khác, gọi Ngày Mai nếu bạn cần được nghe.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Nghiên cứu có nhóm so sánh ở 9 phòng cấp cứu (khoảng 1.200 người ở 5 nơi làm can thiệp): nhóm có kế hoạch an toàn kèm gọi điện theo dõi có hành vi tự tử ít hơn khoảng một nửa (Stanley et al. 2018, JAMA Psychiatry (NPR tóm tắt)).
• [Đã xác nhận] WHO nêu hạn chế tiếp cận phương tiện tự tử, như thuốc trừ sâu và một số thuốc, là biện pháp hiệu quả; năm 2021 khoảng 727.000 người chết do tự tử (WHO – Tự tử (tờ thông tin, 28/8/2026)).
• [Đã xác nhận] Tổng quan 13 nghiên cứu: hỏi về ý nghĩ tự tử không làm ý nghĩ đó tăng lên (Dazzi et al. 2014, Psychological Medicine).
• [Suy luận] Thử nghiệm trên có nhân viên y tế lập kế hoạch và gọi điện theo dõi. Tự viết kế hoạch một mình chưa được thử nghiệm.
• [Đánh giá chuyên môn] Kế hoạch giữ vững 6 bước do daynentang.com viết lại theo ý của các mẫu kế hoạch an toàn; không chép mẫu có bản quyền.
• [Đã xác nhận] Ngày Mai 096 306 1414 (duongdaynongngaymai.vn); Tổng đài 111 (tongdai111.vn). Tra 28/10/2026, kiểm tra lại mỗi quý.