Chăm tâm trí cơ bản · Bài 7
Bài 7: Giải quyết vấn đề từng bước
Nếu bạn đang nghĩ tới chuyện tự tử hoặc tự làm hại mình: đừng ở một mình. Nói ngay với một người ở gần. Gọi 115 hoặc tới khoa cấp cứu gần nhất. Dưới 18 tuổi: 111 (24/7). Muốn được nghe: Ngày Mai 096 306 1414 (13:00–20:30, thứ Tư – Chủ nhật).
Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được bác sĩ tâm thần, nhà tâm lý lâm sàng hay nhân viên công tác xã hội duyệt. Khóa dạy kỹ năng tự chăm sóc. Khóa không thay thế khám, điều trị hay tư vấn tâm lý.
1.Sau bài này, bạn sẽ
- Giải quyết 1 vấn đề nhỏ theo 5 bước.
- Tách 1 vấn đề to thành 3 phần.
- Có 1 việc làm được trong 48 giờ.
2.Chuẩn bị (2 phút)
- In trang 7 của Sổ chăm tâm trí.
3.Đọc (10 phút)
- Nhiều nỗi buồn, nỗi lo đến từ vấn đề thật: tiền, việc làm, nhà cửa, quan hệ.
- Vấn đề to làm ta thấy bất lực. Chia nhỏ giúp ta thấy có chỗ để bắt đầu.
- Bước 1: chọn một vấn đề nhỏ, viết một câu cụ thể.
- Bước 2: nghĩ nhiều cách, kể cả cách nghe lạ. Chưa chê cách nào.
- Bước 3: chọn một cách: được nhiều, mất ít, làm được ngay.
- Bước 4: chia thành bước nhỏ, ghi ngày giờ làm.
- Bước 5: làm, rồi xem lại. Chưa được thì quay lại bước 2.
- Vấn đề to: tách ra phần mình lo được, phần cần người giúp, phần để sau.
4.Làm (10 phút)
Bài 1: năm bước.
| 1. Vấn đề (một câu) | |
|---|---|
| 2. Các cách (ít nhất 3) | |
| 3. Cách mình chọn | |
| 4. Các bước nhỏ, ngày giờ | |
| 5. Kết quả, việc tiếp theo |
Bài 2: tách vấn đề to.
| Phần mình lo được | Phần cần người giúp (ai?) | Phần để sau |
|---|---|---|
5.Ghi lại (5 phút)
| Việc mình làm trong 48 giờ tới | |
|---|---|
| Ai có thể cùng làm hoặc nhắc mình |
6.An toàn
- Vấn đề tiền, nợ nặng: không vay tín dụng đen, không nhận "việc nhẹ lương cao". Hỏi người tin cậy trước.
- Vấn đề bạo lực trong nhà: an toàn trước. Gọi 113 khi nguy hiểm, 117 để được tư vấn (24/7).
- Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin.
- Nguy hiểm ngay: 115 (cấp cứu), 113 (công an). Dưới 18 tuổi: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.
7.Tự theo dõi
0 = chưa làm · 1 = làm 1–3 ngày trong tuần · 2 = làm từ 4 ngày trở lên. Đây là tự theo dõi, không phải chấm điểm bản thân.
| Mục | Tuần này | Sau 2 tuần |
|---|---|---|
| Tôi giải quyết 1 vấn đề theo 5 bước | ||
| Tôi tách 1 vấn đề to | ||
| Tôi làm 1 việc trong 48 giờ |
8.Cho người đồng hành: người thân, bạn bè, thầy cô
- Cùng nghĩ cách, nhưng để bạn ấy chọn.
- Giúp phần "cần người giúp" bằng việc cụ thể: đi cùng, gọi điện cùng, trông con giúp.
- Khen việc đã thử, kể cả khi chưa thành.
9.Nguồn và nhãn
- [Đã xác nhận] WHO liệt kê liệu pháp giải quyết vấn đề là một liệu pháp hiệu quả; chương trình PM+ của WHO gồm giải quyết vấn đề, quản lý căng thẳng, kích hoạt hành vi, tăng hỗ trợ xã hội (WHO – Trầm cảm (tờ thông tin, 11/9/2026)).
- [Đã xác nhận] Thử nghiệm PM+ với 346 người ở Pakistan, do người không chuyên được đào tạo 8 ngày thực hiện: sau 3 tháng, lo âu và trầm cảm giảm nhiều hơn nhóm chứng (Thử nghiệm PM+ ở Peshawar, Pakistan (đăng trên JAMA, Elrha tóm tắt)).
- [Suy luận] PM+ có người hướng dẫn trực tiếp. Bài này chỉ mượn ý năm bước cho người tự học.
- [Đánh giá chuyên môn] Mẫu năm bước và bảng tách vấn đề do daynentang.com soạn, không chép tài liệu PM+.
Cần giúp ngay
Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.
Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.
daynentang.com · CC BY-NC-SA 4.0 · Cập nhật 03/11/2026