Bài 6: Mạng xã hội và hình ảnh bản thân

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Đếm giờ dùng mạng xã hội trong 3 ngày.
• Tự hỏi "tốt hơn hay tệ hơn?" sau mỗi lần lướt, ghi lại.
• Bỏ theo dõi hoặc tắt thông báo ít nhất 1 nguồn làm mình thấy tệ hơn.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 6 của Hồ sơ hiểu mình.
• Nếu có điện thoại: tìm mục xem thời gian dùng ứng dụng trong phần cài đặt.

3.Đọc (10 phút)

1. Mạng xã hội có mặt tốt: giữ liên lạc, học điều mới, tìm bạn cùng sở thích.
2. Và có rủi ro. Ở Mỹ, khoảng 95% bạn 13–17 tuổi dùng mạng xã hội; hơn một phần ba nói dùng "gần như liên tục".
3. Dùng hơn 3 giờ mỗi ngày đi kèm nguy cơ có triệu chứng trầm cảm, lo âu cao gấp đôi. Đây là mối liên quan, chưa chứng minh là nguyên nhân.
4. Ảnh đăng lên đã được chọn. Góc đẹp nhất, ánh sáng tốt, lọc màu, chỉnh sửa. Một khoảnh khắc, không phải cả ngày.
5. So cả đời mình với ảnh đẹp nhất của người khác là so không công bằng. Cơ thể thật có mụn, có mệt, có thay đổi.
6. Thuật toán đưa thêm thứ bạn hay xem. Xem nhiều nội dung làm bạn tự ti, bạn sẽ thấy nhiều hơn. Bạn chọn lại được.
7. Bạn chọn được: bỏ theo dõi, tắt thông báo, đặt giờ, để máy xa khi học và khi ngủ.

4.Làm (10 phút)

Đếm 3 ngày. Ghi tổng giờ dùng mạng xã hội và cảm giác sau khi lướt.

Dọn nguồn theo dõi: bỏ theo dõi 1 nguồn: …………… · Giữ lại 1 nguồn làm mình học được điều tốt: ……………

Giới hạn của tôi: tối đa …… giờ mỗi ngày · không dùng khi: …………

5.Nói với người tin cậy hoặc viết (5 phút)

1. Kể cho người tin cậy con số 3 ngày và giới hạn bạn chọn.
2. Rủ người lớn cùng đếm giờ dùng của họ. So sánh vui, không trách nhau.
3. Hoặc viết: "Nội dung làm mình thấy tốt là… Nội dung làm mình thấy tệ là…"

6.An toàn

• Không gửi ảnh riêng tư cho ai. Bị đe dọa tung ảnh: không trả tiền, chụp lại, chặn, kể người lớn ngay.
• Bị bình luận chê bai cơ thể: không đáp trả, chặn, báo cáo, kể người lớn.
• Lo lắng nhiều về cân nặng, ăn uống hay ngoại hình: nói với người lớn tin cậy và nhờ đưa đi gặp bác sĩ.
• Đang nghĩ đến cái chết hay muốn làm đau bản thân: nói ngay với người lớn ở gần, gọi 115 nếu nguy hiểm. Tổng đài 111 hỗ trợ trẻ em, miễn phí, 24/7.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người lớn đồng hành (nếu có)

• Hỏi con thích gì trên mạng trước khi hỏi về giờ dùng.
• Đặt giờ không máy chung: bữa cơm, trước khi ngủ. Bố mẹ làm gương.
• Không bình luận về cân nặng, ngoại hình của con hay người khác trước mặt con.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Khoảng 95% thiếu niên 13–17 ở Mỹ dùng mạng xã hội; dùng hơn 3 giờ/ngày đi kèm nguy cơ triệu chứng trầm cảm, lo âu gấp đôi (khuyến cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ 2023 (NPR đưa tin)).
• [Suy luận] Số liệu trên là từ Mỹ và là mối liên quan, không chứng minh mạng xã hội gây ra trầm cảm. Chưa có số liệu tương đương cho Việt Nam mà chúng tôi kiểm chứng được.
• [Đã xác nhận] Khuyến cáo cũng nêu mạng xã hội có thể làm tăng bất mãn với cơ thể, nhất là ở bạn gái (khuyến cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ 2023 (NPR đưa tin)).
• [Đánh giá chuyên môn] Bảng đếm 3 ngày, câu hỏi "tốt hơn hay tệ hơn" và dọn nguồn theo dõi do daynentang.com soạn.