Bài 3: Đọc và ghi chú chủ động

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Đọc 1 bài theo 4 bước: lướt, đặt câu hỏi, đọc từng đoạn, gấp sách nói lại.
• Ghi chú 1 bài theo trang hai cột và tóm tắt 2–3 câu.
• Ghi rõ nguồn khi dùng ý của người khác.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 3 của Sổ tự quản học kỳ.
• Một bài đọc hoặc chương sách của môn bạn đang học.

3.Đọc (10 phút)

1. Đọc lại và tô màu dễ làm, cảm giác như đang học. Một tổng quan lớn xếp đọc lại, tô màu, gạch chân vào nhóm ít hữu ích.
2. Đọc chủ động nghĩa là đọc để trả lời câu hỏi. Trước khi đọc, lướt tiêu đề, hình, câu in đậm. Viết 2–3 câu hỏi.
3. Đọc từng đoạn, rồi gấp sách và nói lại ý chính bằng lời mình. Nói không được? Đọc lại đúng đoạn đó.
4. Tự hỏi "vì sao điều này đúng?" và tự giải thích từng bước. Cách này giúp nối kiến thức mới với điều bạn đã biết.
5. Trang ghi chú hai cột: cột phải ghi ý chính, ví dụ, sơ đồ. Cột trái ghi câu hỏi, từ khóa. Cuối trang tóm tắt 2–3 câu.
6. Viết tay hay gõ máy đều được. Điều quan trọng là ghi bằng lời mình, không chép nguyên văn lời giảng viên.
7. Ghi nguồn mỗi khi chép ý của sách, bài báo, trang web. Dùng ý người khác mà không ghi nguồn là đạo văn.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: câu hỏi trước khi đọc.

Bài 2: ghi chú hai cột.

Tóm tắt 2–3 câu: ………………………………………… · Nguồn: tác giả, tên sách/bài, năm, trang.

5.Xem lại với bạn học, người thân hoặc tự viết (5 phút)

1. Đổi trang ghi chú với một bạn học. Mỗi người dùng cột trái để hỏi bạn kia.
2. Hỏi thầy cô 1 câu bạn chưa trả lời được.
3. Hoặc viết: "Điều mới nhất mình hiểu hôm nay là…"

6.An toàn

• Đọc lâu trên màn hình: cứ 20–30 phút nhìn ra xa một lúc, giữ đủ sáng.
• Không chụp đăng tài liệu có bản quyền lên mạng.
• Đang nghĩ đến cái chết hay muốn làm đau bản thân: nói ngay với người ở gần, gọi 115 nếu nguy hiểm. Đường dây Ngày Mai 096 306 1414. Tổng đài 111 bảo vệ trẻ em, miễn phí, 24/7.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho bố mẹ, thầy cô (nếu có)

• Hỏi con "con đọc để trả lời câu hỏi gì?" thay vì "con học bao lâu rồi?".
• Thầy cô có thể cho học sinh viết câu hỏi trước bài đọc.
• Nhắc con: ghi nguồn là trung thực, không phải thủ tục.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Đọc lại, tô màu và gạch chân, tóm tắt được xếp mức hữu ích thấp trong tổng quan 10 cách học (Dunlosky et al. 2013, Psychological Science in the Public Interest (thông cáo của APS)).
• [Cần kiểm chứng] Mức xếp hạng cụ thể của "tự hỏi vì sao" và "tự giải thích" trong tổng quan trên: chúng tôi mới đọc thông cáo, chưa đọc toàn văn.
• [Đánh giá chuyên môn] So sánh viết tay và gõ máy: các nghiên cứu cho kết quả chưa thống nhất. Bài này chỉ khuyên ghi bằng lời mình.
• [Đánh giá chuyên môn] Bốn bước đọc và trang ghi chú hai cột do daynentang.com soạn, dựa trên cách ghi chú phổ biến.