Tự lập từng bước · Bài 8
Bài 8: Lịch hình ảnh, giữ thói quen
Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được chuyên viên phục hồi chức năng, giáo viên giáo dục đặc biệt hay hội người khuyết tật duyệt. Khóa không thay thế phục hồi chức năng có người hướng dẫn. Phần luật chỉ là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.
Mỗi bài có hai phần: phần dễ đọc cho bạn (câu ngắn, mỗi câu một ý), và phần cho người đồng hành. Bạn có thể nghe bài bằng trình đọc màn hình, hoặc nhờ người thân đọc to.
1.Sau bài này, bạn sẽ
- Làm 1 lịch buổi sáng có 4–6 việc.
- Dùng lịch 7 ngày và đánh dấu việc đã xong.
- Viết 1 câu "Sau khi… thì mình…".
2.Chuẩn bị (5 phút)
- In trang 8 của Sổ tự lập từng bước.
- Bút màu, hoặc ảnh chụp đồ dùng thật.
3.Đọc – phần dễ đọc (10 phút)
- Lịch hình ảnh là dãy ô, mỗi ô một việc, theo thứ tự.
- Nhìn lịch là biết việc tiếp theo. Không cần ai nhắc.
- Mỗi ô có hình hoặc chữ, tùy cách bạn dễ hiểu.
- Làm xong việc nào, đánh dấu việc đó.
- Dán lịch ở chỗ dễ thấy: cửa phòng, gương, cạnh giường.
- Thói quen mới dễ giữ hơn khi gắn sau việc đã quen.
- Ví dụ: "Sau khi đánh răng, thì mình uống thuốc."
- Quên một ngày không sao. Hôm sau làm tiếp.
4.Làm (10 phút)
Bài 1: lịch buổi sáng. Viết hoặc vẽ mỗi ô một việc.
| Thứ tự | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Việc |
Bài 2: theo dõi 7 ngày. Đánh dấu ✓ khi làm đủ lịch.
| Ngày | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 | CN |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đủ lịch ✓ |
| Sau khi …, thì mình … |
|---|
5.Làm cùng người thân (5 phút)
- Cùng người thân dán lịch ở chỗ đã chọn.
- Sáng hôm sau, người thân không nhắc, chỉ chỉ vào lịch nếu cần.
- Cuối tuần, đếm số ngày đủ lịch.
6.Làm cho hợp với mình
| Nếu bạn… | Cách làm cho hợp |
|---|---|
| Khó đi lại, khó cử động tay | Dán lịch ở tầm mắt khi ngồi xe lăn. Chọn việc có thể làm ở cùng một chỗ. |
| Nhìn kém hoặc không nhìn thấy | Dùng lịch chạm: mỗi ô gắn một đồ vật nhỏ, an toàn. Hoặc lịch nói ghi âm theo thứ tự. |
| Nghe kém hoặc không nghe được | Lịch hình là cách hợp nhất. Thêm chuông rung báo giờ. |
| Học chậm, khó nhớ, khó hiểu chữ | Bắt đầu với 3 ô có ảnh thật. Thêm ô khi đã làm đủ 3 ô trong 7 ngày. |
7.An toàn
- Ô uống thuốc: chỉ ghi "uống thuốc", không ghi liều; liều theo đơn bác sĩ.
- Đồ vật trên lịch chạm không để vật nhỏ nếu nhà có trẻ dưới 3 tuổi.
- Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ hoặc một người lớn bạn tin.
- Nguy hiểm ngay: 113. Té ngã, bị thương: 115. Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.
8.Tự đánh giá
0 = chưa · 1 = làm được khi có giúp · 2 = tự làm được. Có thể dùng hình: ☹ = 0, 😐 = 1, ☺ = 2.
| Mục | Hôm nay | Sau 7 ngày |
|---|---|---|
| Tôi làm lịch buổi sáng | ||
| Tôi dùng lịch 7 ngày | ||
| Tôi có 1 câu "Sau khi… thì mình…" |
9.Cho người đồng hành: người thân, người chăm sóc, thầy cô
- Chỉ vào lịch thay vì nhắc bằng lời.
- Khen số ngày làm được, không nhắc ngày quên.
- Đổi lịch khi bạn ấy muốn đổi thứ tự.
10.Nguồn và nhãn
- [Đã xác nhận] Hỗ trợ bằng hình ảnh (visual supports) và tự quản lý (self-management) có trong NCAEP 2020 – 28 phương pháp có bằng chứng (AFIRM, Đại học North Carolina).
- [Suy luận] Bằng chứng gốc ở người tự kỷ; áp dụng cho người khuyết tật trí tuệ và người khó nhớ là suy luận.
- [Đánh giá chuyên môn] Câu "Sau khi… thì mình…" và lịch chạm do daynentang.com soạn.
Cần giúp ngay
Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.
Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.
daynentang.com · CC BY-NC-SA 4.0 · Cập nhật 03/11/2026