daynentang.comTự lập từng bước · Bài 7
Bài 7: Tiền và đi chợ
Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được chuyên viên phục hồi chức năng, giáo viên giáo dục đặc biệt hay hội người khuyết tật duyệt. Khóa không thay thế phục hồi chức năng có người hướng dẫn. Phần luật chỉ là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.
Mỗi bài có hai phần: phần dễ đọc cho bạn (câu ngắn, mỗi câu một ý), và phần cho người đồng hành. Bạn có thể nghe bài bằng trình đọc màn hình, hoặc nhờ người thân đọc to.
1.Sau bài này, bạn sẽ
- Đi chợ 1 lần có danh sách.
- Đếm tiền trước khi đi và kiểm tiền thừa trước khi rời quầy.
- Nói được 3 thói quen giữ tiền an toàn.
2.Chuẩn bị (5 phút)
- In trang 7 của Sổ tự lập từng bước. Có thể dùng thêm Bảng thu chi.
- Một ít tiền thật, túi đựng.
3.Đọc – phần dễ đọc (10 phút)
- Danh sách: viết, vẽ hoặc dán hình đồ cần mua. Chỉ mua đồ trong danh sách.
- Đếm tiền trước khi đi. Ghi số tiền mang theo.
- Đưa tiền mệnh giá lớn hơn giá nếu chưa quen tính. Rồi kiểm tiền thừa.
- Kiểm tiền thừa trước khi rời quầy. Không chắc thì hỏi lại.
- Mã PIN, mã OTP: chỉ mình bạn biết. Ngân hàng không bao giờ gọi xin mã.
- Ai đòi giữ thẻ, giữ tiền của bạn: hỏi người tin cậy trước.
- Tiền trợ cấp, tiền lương là tiền của bạn. Bạn được biết mình có bao nhiêu.
- Ghi tiền vào, tiền ra mỗi tuần.
4.Làm (10 phút)
Bài 1: danh sách đi chợ.
| Đồ cần mua | Giá dự tính | Đã mua ✓ | Giá thật |
|---|---|---|---|
| Tiền mang theo | |
|---|---|
| Tiền còn lại sau khi về | |
| Khớp không? (có/không) |
5.Làm cùng người thân (5 phút)
- Người thân đi cùng lần đầu, đứng xa một chút.
- Về nhà, cùng đếm tiền còn lại.
- Ghi vào bảng thu chi tuần.
6.Làm cho hợp với mình
| Nếu bạn… | Cách làm cho hợp |
|---|---|
| Khó đi lại, khó cử động tay | Chọn chỗ mua có lối vào dễ, hoặc nhờ người bán mang đồ ra. Dùng túi đeo chéo để rảnh tay. |
| Nhìn kém hoặc không nhìn thấy | Xếp tiền theo mệnh giá vào các ngăn ví khác nhau. Gấp tiền theo cách riêng để nhận ra. |
| Nghe kém hoặc không nghe được | Viết danh sách để đưa người bán. Xem số tiền trên máy tính tiền hoặc nhờ ghi ra giấy. |
| Học chậm, khó nhớ, khó hiểu chữ | Danh sách bằng hình. Mang đúng số tiền cho một món trước, rồi tăng dần. |
7.An toàn
- Không cho ai biết mã PIN, OTP, kể cả người tự xưng là ngân hàng, công an.
- Đi chợ ban ngày, chỗ đông người khi mới tập.
- Bị lừa, mất tiền: kể với người tin cậy, báo ngân hàng và công an.
- Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ hoặc một người lớn bạn tin.
- Nguy hiểm ngay: 113. Té ngã, bị thương: 115. Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.
8.Tự đánh giá
0 = chưa · 1 = làm được khi có giúp · 2 = tự làm được. Có thể dùng hình: ☹ = 0, 😐 = 1, ☺ = 2.
| Mục | Hôm nay | Sau 7 ngày |
|---|---|---|
| Tôi đi chợ có danh sách | ||
| Tôi đếm tiền và kiểm tiền thừa | ||
| Tôi nói được 3 thói quen giữ tiền |
9.Cho người đồng hành: người thân, người chăm sóc, thầy cô
- Để bạn ấy tự trả tiền, kể cả khi chậm. Đứng xa, không trả thay.
- Nếu bạn quản lý tiền giúp, cho bạn ấy xem sổ mỗi tháng.
- Không mượn tiền trợ cấp của bạn ấy mà không hỏi.
10.Nguồn và nhãn
- [Đã xác nhận] Luật cấm lợi dụng người khuyết tật để trục lợi và cấm xâm phạm tài sản của họ (Luật Người khuyết tật 2010, Điều 14).
- [Đánh giá chuyên môn] Mẫu danh sách đi chợ và cách tập theo số tiền tăng dần do daynentang.com soạn.
- [Cần kiểm chứng] Hiệu quả của khóa tự học về tiền cho người khuyết tật trí tuệ: chưa tìm được nghiên cứu.
Cần giúp ngay
Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.
Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.
daynentang.com · CC BY-NC-SA 4.0 · Cập nhật 03/11/2026