Bài 6: An toàn trên mạng và ảnh riêng tư

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Kiểm tra 4 cài đặt riêng tư trên tài khoản của bạn.
• Nêu 4 dấu hiệu lừa tình, lừa tiền qua mạng.
• Nói được 4 việc làm khi bị dọa tung ảnh.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 6 của Kế hoạch an toàn của tôi.
• Điện thoại và tài khoản mạng xã hội bạn dùng nhiều nhất.

3.Đọc (10 phút)

1. Bốn cài đặt nên kiểm: ai xem được bài đăng; ai nhắn tin được; tắt chia sẻ vị trí; bật xác thực hai lớp.
2. Dấu hiệu lừa qua mạng: người lạ làm thân rất nhanh, khen nhiều; xin ảnh riêng; rủ gặp riêng; vay tiền hay nhờ chuyển tiền.
3. Bộ Công an cảnh báo các chiêu làm thân lâu ngày, giả danh đe dọa, dụ bằng tiền nhắm vào học sinh, sinh viên.
4. Ảnh riêng tư đã gửi đi thì bạn không còn kiểm soát được. Nghĩ kỹ trước khi gửi, kể cả cho người yêu.
5. Bị dọa tung ảnh: không trả tiền, không gửi thêm ảnh. Chụp lại tin nhắn, tài khoản kẻ dọa. Rồi chặn và báo nền tảng.
6. Báo người tin cậy và công an. Dưới 18 tuổi gọi 111. Bạn không có lỗi; người đe dọa mới là người vi phạm.
7. Gỡ ảnh: ảnh chụp khi dưới 18 tuổi dùng Take It Down; từ 18 tuổi dùng StopNCII. Ảnh ở lại máy bạn, chỉ gửi "dấu vân tay số".

4.Làm (10 phút)

Bài 1: kiểm tra cài đặt.

Bài 2: nếu bị dọa tung ảnh, tôi sẽ:

5.Nói với người tin cậy hoặc tự viết (5 phút)

1. Cùng người tin cậy kiểm tra cài đặt riêng tư của cả hai người.
2. Hỏi họ: "Nếu em bị dọa, em có thể nói với anh/chị mà không bị mắng không?"
3. Hoặc viết: "Một tài khoản lạ mình nên chặn là…"

6.An toàn

• Không đọc mã OTP, mật khẩu cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là công an, ngân hàng.
• Không đi gặp một mình người chỉ quen qua mạng. Nếu gặp: chỗ đông người, báo trước người thân.
• Bị dọa hại bản thân hay người thân: gọi 113 ngay.
• Nếu bạn 13–17 tuổi: làm phần Làm cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin. Bạn không phải tự xử lý một mình.
• Nguy hiểm ngay: 113. Bị thương: 115. Bạo lực gia đình: 117 (24/7). Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực, hoặc nghi bị mua bán người ở mọi tuổi: 111 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người đồng hành: bố mẹ, thầy cô, chị em, bạn bè

• Nói trước với bạn ấy: "Dù chuyện gì xảy ra trên mạng, em cứ kể, chị không mắng."
• Khi bạn ấy kể, giúp giữ bằng chứng và báo; không đòi xem hết ảnh riêng.
• Không tự liên lạc với kẻ dọa để thương lượng.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Take It Down là dịch vụ miễn phí cho ảnh, video riêng tư chụp khi dưới 18 tuổi; ảnh ở lại máy người dùng, chỉ gửi mã băm; ảnh chụp từ 18 tuổi được chuyển sang StopNCII.org (Take It Down (NCMEC)).
• [Đã xác nhận] Bộ Công an cảnh báo các chiêu nhắm vào học sinh, sinh viên: làm thân lâu ngày, giả danh đe dọa, dụ bằng tiền (Bộ Công an cảnh báo (VOH, 12/10/2025)).
• [Cần kiểm chứng] Điều khoản pháp luật Việt Nam xử lý hành vi đe dọa, phát tán ảnh riêng tư: chúng tôi chưa đọc văn bản gốc nên không trích điều luật.
• [Đánh giá chuyên môn] Bốn cài đặt, bốn dấu hiệu và bốn việc làm khi bị dọa do daynentang.com tổng hợp.