daynentang.com

Tự tin – an toàn · Bài 7

Bài 7: Mối quan hệ lành mạnh

Bài 7Đọc 10 phútLàm 10 phútNói hoặc viết 5 phút

Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được nhân viên công tác xã hội, chuyên gia phòng chống bạo lực hay huấn luyện viên tự vệ duyệt. Phần luật chỉ là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.

1.Sau bài này, bạn sẽ

  • So sánh một mối quan hệ với 10 dấu hiệu.
  • Lưu số 117, 111, 113 trong điện thoại.
  • Viết tên 1 người bạn sẽ kể nếu thấy không ổn.

2.Chuẩn bị (5 phút)

  • In trang 7 của Kế hoạch an toàn của tôi. Cất phiếu ở chỗ chỉ bạn biết.
  • Nghĩ tới một mối quan hệ: người yêu, bạn bè, người trong nhà.

3.Đọc (10 phút)

  1. Lành mạnh: bạn được nói "không"; có bạn bè riêng; giữ điện thoại, tiền, giấy tờ của mình; cãi nhau mà không sợ.
  2. Kiểm soát: ghen tuông, theo dõi; cấm gặp bạn bè, gia đình; đòi mật khẩu; giữ tiền, giấy tờ; dọa, đánh, ép quan hệ.
  3. Kiểm soát thường tăng dần. Lúc đầu có thể giống "quan tâm": hỏi đang ở đâu, đòi đón đưa, không muốn bạn đi chơi với ai.
  4. Bạo lực khá phổ biến. Theo WHO, khoảng 1 trong 3 phụ nữ trên thế giới từng bị bạo lực thể chất hoặc tình dục.
  5. Ở Việt Nam, nghiên cứu quốc gia 2019 cho thấy gần 63% phụ nữ từng chịu ít nhất một hình thức bạo lực của chồng, và khoảng một nửa chưa từng kể với ai.
  6. Bạo lực không bao giờ là lỗi của người bị hại. Không có lời nói, món ăn hay bộ quần áo nào là lý do để bị đánh.
  7. Nhờ giúp: 117 nhận tin bạo lực gia đình (24/7); 111 cho người dưới 18 tuổi; 113 khi nguy hiểm ngay. Vợ chồng xem thêm khóa Vợ chồng đồng lòng.
Lành mạnh hay kiểm soát?
So sánh mối quan hệ lành mạnh với mối quan hệ kiểm soát. Các dấu hiệu bên phải thường tăng dần theo thời gian.
Nhờ ai khi bị bạo lực
Các số gọi khi bị bạo lực. Kiểm tra lại mỗi quý vì số và giờ hoạt động có thể thay đổi.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: mười dấu hiệu. Nghĩ về một mối quan hệ. Đánh dấu ✓ nếu đúng.

Dấu hiệu✓
Người đó kiểm tra điện thoại, tin nhắn của tôi
Tôi phải báo đang ở đâu mọi lúc
Người đó cấm tôi gặp bạn bè, gia đình
Người đó giữ tiền, giấy tờ của tôi
Người đó chê bai, làm nhục tôi trước người khác
Tôi sợ khi người đó giận
Người đó đe dọa bỏ đi, tự hại nếu tôi không nghe
Người đó ép tôi làm việc tôi không muốn
Người đó đã đẩy, tát, đánh tôi
Tôi thấy mình phải giấu chuyện này

Có nhiều dấu ✓ không phải để bạn tự trách. Đó là lý do để nói với một người tin cậy.

Người tôi sẽ kể
Số đã lưu: 117 · 111 · 113 ✓

5.Nói với người tin cậy hoặc tự viết (5 phút)

  1. Nếu thấy an toàn, kể với người tin cậy một dấu hiệu bạn thấy.
  2. Nếu chưa sẵn sàng kể, chỉ cần lưu số và cất phiếu ở chỗ kín.
  3. Hoặc viết: "Mình xứng đáng được đối xử…"

6.An toàn

  • Nếu người kiểm soát hay xem điện thoại của bạn: xóa lịch sử duyệt web, không để phiếu này ở chỗ họ thấy.
  • Đang nguy hiểm ngay: rời đi tới nhà hàng xóm, chỗ đông người, gọi 113.
  • Bị thương, bị ép quan hệ: đi khám sớm, kể cả khi chưa muốn báo công an.
  • Nếu bạn 13–17 tuổi: làm phần Làm cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin. Bạn không phải tự xử lý một mình.
  • Nguy hiểm ngay: 113. Bị thương: 115. Bạo lực gia đình: 117 (24/7). Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực, hoặc nghi bị mua bán người ở mọi tuổi: 111 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

MụcHôm naySau 7 ngày
Tôi so sánh được với 10 dấu hiệu
Tôi lưu số 117, 111, 113
Tôi có 1 người sẽ kể

8.Cho người đồng hành: bố mẹ, thầy cô, chị em, bạn bè

  • Khi bạn ấy kể: tin, nghe, không trách, không ép bỏ đi ngay. Hỏi "Mình giúp được gì?".
  • Giúp bạn ấy lập kế hoạch an toàn (bài 10). Rời đi là quyết định của bạn ấy, có thể cần nhiều thời gian.
  • Không tự đối đầu người gây bạo lực; việc đó có thể làm bạn ấy nguy hiểm hơn.

9.Nguồn và nhãn

Cần giúp ngay

Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.

Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Những gì bạn viết là của riêng bạn; hãy cất phiếu ở chỗ chỉ bạn biết. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật hay nơi ở.