Bài 8: Giữ sức khỏe khi làm nghề

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Nâng vật theo 4 bước.
• Dùng đủ đồ bảo hộ 5/5 ngày.
• Ghi giờ ngủ 7 ngày.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 8 của Sổ tay nghề của tôi.
• Liệt kê đồ bảo hộ bạn đang có.

3.Đọc (10 phút)

1. Sức khỏe là dụng cụ dùng cả đời. Đau lưng, giảm thính lực, hại mắt thường đến từ từ, khó chữa khi đã nặng.
2. Nâng vật 4 bước: ước lượng vật; đứng gần, gập gối; giữ lưng thẳng, không vặn người; nặng quá thì nhờ người hoặc dùng xe đẩy.
3. Đứng hay ngồi lâu: đổi tư thế, nghỉ ngắn, giãn cổ, vai, cổ tay giữa các việc.
4. Tai: tiếng ồn lớn ở nơi làm việc là một nguyên nhân gây giảm thính lực. Phải nói to mới nghe được cách 1 mét: nên đeo nút tai.
5. Mắt, phổi, da: kính khi mài, cắt; mặt nạ khi hàn; khẩu trang đúng loại với bụi, sơn, hóa chất; rửa tay trước khi ăn.
6. Ngủ: 13–18 tuổi cần 8–10 giờ; người lớn từ 7 giờ trở lên. Làm ca đêm: giữ giờ ngủ cố định, phòng tối, yên tĩnh.
7. Vận động: 5–17 tuổi khoảng 60 phút mỗi ngày; người lớn 150–300 phút mỗi tuần và tập cơ ít nhất 2 ngày.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: đồ bảo hộ 5 ngày. Đánh dấu ✓ khi dùng đủ.

Bài 2: ngủ 7 ngày.

5.Xem lại với thầy, bạn cùng lớp hoặc tự viết (5 phút)

1. Nhờ thầy xem bạn nâng một vật, chỉnh tư thế.
2. Hỏi chỗ làm: đồ bảo hộ hỏng thì xin đổi ở đâu?
3. Hoặc viết: "Phần cơ thể mình cần giữ gìn nhất trong nghề này là…"

6.An toàn

• Đau lưng, tê tay kéo dài, ù tai, mờ mắt: đi khám, kể rõ công việc của bạn.
• Hóa chất bắn vào mắt: rửa ngay dưới vòi nước sạch nhiều phút, rồi đi khám.
• Không dùng nước tăng lực hay chất kích thích để làm xuyên đêm.
• Tai nạn, người bị thương nặng: gọi 115. Cháy nổ: 114. Bị đe dọa, ép buộc: 113. Dưới 18 tuổi bị ép làm việc nguy hiểm, bị đánh: 111 (miễn phí, 24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho thầy dạy nghề, người kèm cặp, gia đình

• Có đủ đồ bảo hộ đúng cỡ cho học viên. Thay khi hỏng.
• Làm gương: thầy cũng đeo kính, nút tai khi làm.
• Gia đình: giữ giờ ăn, giờ ngủ cho con khi con làm ca.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Tiếng ồn lớn và hóa chất ở nơi làm việc là nguyên nhân gây giảm thính lực; WHO khuyến nghị chương trình bảo vệ thính lực nghề nghiệp (WHO – Điếc và giảm thính lực (3/3/2026)).
• [Đã xác nhận] Tuổi 13–18 cần ngủ 8–10 giờ (AASM 2016); người lớn từ 7 giờ (AASM và SRS 2015, J Clin Sleep Med 11(6)).
• [Đã xác nhận] Người lớn 18–64 tuổi: 150–300 phút vận động vừa mỗi tuần, tập cơ ít nhất 2 ngày (WHO – Be Healthy: vận động). Tuổi 5–17: khoảng 60 phút mỗi ngày (khuyến nghị WHO cho tuổi 5–17 (bảng tổng hợp của EU)).
• [Cần kiểm chứng] Giới hạn tiếng ồn tại nơi làm việc theo quy chuẩn Việt Nam: chúng tôi chưa đọc văn bản gốc nên không ghi con số.
• [Đánh giá chuyên môn] Bốn bước nâng vật, mẹo "nói to mới nghe được cách 1 mét" và lời khuyên làm ca đêm là hướng dẫn an toàn chung, do daynentang.com viết lại.