Bài 3: An toàn trên mạng

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Kiểm tra cài đặt riêng tư cùng người lớn, đủ 6 mục trong phiếu.
• Nói được 4 dấu hiệu của người lạ nguy hiểm trên mạng.
• Nhớ quy tắc Dừng – Chặn – Chụp – Kể.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• Trang 2 của Bản đồ an toàn của tôi.
• Phần Làm cần điện thoại của bạn hoặc của bố mẹ, làm cùng người lớn.

3.Đọc (10 phút)

1. Thông tin luôn giữ kín: địa chỉ nhà, trường và lớp, số điện thoại, mật khẩu, lịch đi lại hằng ngày.
2. Mật khẩu: dài, mỗi ứng dụng một mật khẩu khác nhau. Không cho bạn bè biết. Bố mẹ có thể giữ một bản.
3. Ảnh: ảnh đã gửi đi có thể bị lưu, bị chuyển tiếp. Đã đăng rồi thì rất khó lấy lại.
4. Không bao giờ gửi ảnh hay video mặc ít đồ, dù người kia là ai, dù họ hứa xóa.
5. Bốn dấu hiệu người lạ nguy hiểm: khen quá mức, tặng quà hay tiền; bảo giữ bí mật với bố mẹ; xin ảnh riêng tư; rủ gặp riêng.
6. Người trên mạng có thể nói dối về tuổi, tên, ảnh. Bạn không thể chắc họ là ai.
7. Gặp điều xấu: dừng trả lời, chặn, chụp màn hình làm bằng chứng, kể cho người lớn. Đừng xóa tin nhắn.
8. Ngủ và màn hình: để điện thoại ngoài phòng ngủ ban đêm giúp bạn ngủ đủ giờ.

4.Làm (10 phút)

Phiếu kiểm tra riêng tư. Cùng người lớn mở từng ứng dụng bạn dùng. Đánh dấu ✓ khi xong.

Mỗi ứng dụng có quy định tuổi riêng. Người lớn đọc quy định đó cùng bạn.

5.Nói với người lớn (5 phút)

1. Cho người lớn xem phiếu đã làm.
2. Hỏi: "Nếu con gặp chuyện xấu trên mạng và kể, con có bị mất điện thoại không?" Thống nhất câu trả lời.
3. Cùng viết giờ dùng máy và chỗ sạc máy ban đêm vào trang 2 của Bản đồ an toàn.

6.An toàn

• Ai chạm vào bạn làm bạn khó chịu, đe dọa, hay bắt bạn giữ bí mật: kể ngay cho người lớn tin cậy. Gọi 111 (miễn phí, 24/7). Nguy hiểm ngay lúc đó: gọi 113.
• Bị đe dọa bằng ảnh, bị đòi tiền: không trả tiền, không gửi thêm gì. Giữ bằng chứng, kể ngay người lớn, gọi 111.
• Không bao giờ đi gặp người chỉ quen trên mạng mà không có bố mẹ đi cùng.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người lớn đồng hành

• Hứa trước: con kể chuyện xấu trên mạng thì con không bị phạt vì đã kể. Nếu tịch thu máy ngay, lần sau con có thể giấu.
• Bố mẹ cũng giữ quy tắc: hỏi ý con trước khi đăng ảnh có con.
• Xem thêm khóa bố mẹ Gia đình có con 10–14, bài 5 Điện thoại, mạng xã hội.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Kế hoạch dùng thiết bị gia đình gồm chỗ không màn hình, chọn nội dung và bố mẹ làm gương (AAP – Kế hoạch dùng thiết bị gia đình).
• [Đã xác nhận] Giờ ngủ khuyến nghị theo tuổi (AASM 2016).
• [Đánh giá chuyên môn] Bốn dấu hiệu người lạ nguy hiểm là tóm tắt ở mức chung, không đầy đủ. Phiếu kiểm tra riêng tư và quy tắc Dừng – Chặn – Chụp – Kể do daynentang.com soạn.
• [Suy luận] Để máy ngoài phòng ngủ giúp ngủ đủ giờ là suy luận từ khuyến nghị về giờ ngủ và giờ không màn hình.