Tự lập từng bước · Bài 2
Bài 2: Chia việc thành bước nhỏ
Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được chuyên viên phục hồi chức năng, giáo viên giáo dục đặc biệt hay hội người khuyết tật duyệt. Khóa không thay thế phục hồi chức năng có người hướng dẫn. Phần luật chỉ là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.
Mỗi bài có hai phần: phần dễ đọc cho bạn (câu ngắn, mỗi câu một ý), và phần cho người đồng hành. Bạn có thể nghe bài bằng trình đọc màn hình, hoặc nhờ người thân đọc to.
1.Sau bài này, bạn sẽ
- Chia việc đã chọn thành 4–8 bước.
- Mỗi bước có 1 động từ và nhìn thấy được.
- Thử làm theo danh sách 1 lần cùng người thân.
2.Chuẩn bị (5 phút)
- In trang 2 của Sổ tự lập từng bước.
- Đồ dùng thật của việc đã chọn ở bài 1.
3.Đọc – phần dễ đọc (10 phút)
- Một việc lớn gồm nhiều bước nhỏ.
- Ví dụ rửa tay: mở nước, xoa xà phòng, chà tay, xả sạch, lau khô.
- Mỗi bước bắt đầu bằng một động từ: mở, lấy, đặt, cài, kéo.
- Bước phải nhìn thấy được. "Chuẩn bị" thì chưa rõ. "Lấy cốc ra bàn" thì rõ.
- Bước nào khó, chia nhỏ thêm.
- Một cách tập: người thân làm các bước đầu, bạn làm bước cuối. Rồi bạn làm thêm bước trước đó.
- Cách này giúp bạn lần nào cũng tự làm xong việc.
- Có thể chụp ảnh hoặc vẽ từng bước, dán ở chỗ làm việc đó.
4.Làm (10 phút)
Bài 1: danh sách bước. Cùng người thân làm thật việc đó thật chậm, ghi từng bước.
| Bước | Động từ + việc (ví dụ: "Lấy cốc ra bàn") | Hình hoặc ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | ||
| 2 | ||
| 3 | ||
| 4 | ||
| 5 | ||
| 6 | ||
| 7 | ||
| 8 |
Bài 2: kiểm danh sách. Đánh dấu ✓ nếu đúng.
- Mỗi bước có một động từ.
- Người khác đọc là làm theo được.
- Không thiếu bước nào khi làm thật.
5.Làm cùng người thân (5 phút)
- Bạn đọc từng bước, người thân làm đúng theo chữ, không làm thêm.
- Chỗ nào người thân làm sai, sửa lại câu cho rõ.
- Chọn: tập từ bước đầu hay từ bước cuối.
6.Làm cho hợp với mình
| Nếu bạn… | Cách làm cho hợp |
|---|---|
| Khó đi lại, khó cử động tay | Ghi rõ tư thế, chỗ để đồ cho vừa tầm tay. Bước nào cần đồ hỗ trợ thì ghi vào cột ghi chú. |
| Nhìn kém hoặc không nhìn thấy | Dùng danh sách nói (ghi âm từng bước). Đồ luôn để đúng một chỗ cố định. |
| Nghe kém hoặc không nghe được | Dùng hình hoặc chữ cho từng bước. Người thân làm mẫu, không chỉ giải thích bằng lời. |
| Học chậm, khó nhớ, khó hiểu chữ | Dùng ảnh thật của đồ dùng nhà mình. Ít bước trước (3–4), thêm dần sau. |
7.An toàn
- Bước có nước nóng, dao, điện: ghi chữ "CẦN NGƯỜI LỚN" và tập cùng người thân tới khi an toàn.
- Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ hoặc một người lớn bạn tin.
- Nguy hiểm ngay: 113. Té ngã, bị thương: 115. Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.
8.Tự đánh giá
0 = chưa · 1 = làm được khi có giúp · 2 = tự làm được. Có thể dùng hình: ☹ = 0, 😐 = 1, ☺ = 2.
| Mục | Hôm nay | Sau 7 ngày |
|---|---|---|
| Tôi chia việc thành 4–8 bước | ||
| Mỗi bước có 1 động từ | ||
| Tôi làm theo danh sách 1 lần |
9.Cho người đồng hành: người thân, người chăm sóc, thầy cô
- Làm thật việc đó trước, chậm, để không bỏ sót bước.
- Dùng đúng lời và đồ dùng nhà mình, không dùng mẫu chung.
- Nếu chọn tập từ bước cuối: bạn làm các bước đầu, để bạn ấy làm bước cuối và tự hoàn thành.
10.Nguồn và nhãn
- [Đã xác nhận] Phân tích nhiệm vụ (chia việc thành bước nhỏ) có trong danh sách 28 phương pháp có bằng chứng của NCAEP 2020 – 28 phương pháp có bằng chứng (AFIRM, Đại học North Carolina).
- [Suy luận] Danh sách trên dựa vào nghiên cứu ở người tự kỷ. Cách chia bước cũng được dùng rộng rãi với người khuyết tật trí tuệ, nhưng bài chưa đọc tổng quan riêng.
- [Đánh giá chuyên môn] Ví dụ rửa tay 5 bước và mẫu danh sách do daynentang.com soạn.
Cần giúp ngay
Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.
Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.
daynentang.com · CC BY-NC-SA 4.0 · Cập nhật 03/11/2026