Bài 9: Tiền của mình

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Ghi mọi khoản chi 7 ngày.
• Bắt đầu quỹ dự phòng riêng, mức nào cũng được.
• Kiểm tra 4 điều về giấy tờ, tài khoản của mình.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 9 của Kế hoạch an toàn của tôi, hoặc dùng Bảng thu chi.
• Một phong bì, hộp nhỏ hoặc tài khoản riêng để đựng quỹ.

3.Đọc (10 phút)

1. Có tiền riêng giúp bạn có lựa chọn: rời một chỗ không an toàn, đi khám, gọi xe về lúc khuya.
2. Biết mình có bao nhiêu: thu nhập, khoản chi, nợ (nếu có). Ghi chi 7 ngày là bước đầu.
3. Quỹ dự phòng riêng: mỗi lần có tiền, để riêng một khoản cố định. Mục tiêu đầu: đủ tiền xe và vài ngày ăn ở.
4. Giữ giấy tờ của mình: căn cước, giấy khai sinh, bằng cấp, thẻ ngân hàng. Biết chúng ở đâu.
5. Giữ mật khẩu, mã OTP của mình. Không đưa cho người yêu, bạn bè hay người lạ.
6. Không đứng tên vay hộ, không cho mượn tài khoản ngân hàng. Khoản nợ hay việc phạm pháp có thể rơi vào bạn.
7. Vay: lãi suất thỏa thuận không được vượt 20% một năm. Ứng dụng cho vay dễ thường đòi cao hơn nhiều. Bài không tư vấn vay hay đầu tư; cả nhà xem khóa Tiền nhà mình.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: chi 7 ngày.

Bài 2: bốn điều của tôi.

5.Nói với người tin cậy hoặc tự viết (5 phút)

1. Hỏi người tin cậy cách họ để dành tiền dự phòng.
2. Nếu bạn dưới 18 tuổi: cùng bố mẹ chọn chỗ cất quỹ nhỏ của bạn.
3. Hoặc viết: "Nếu cần rời đi ngay, mình cần khoảng … tiền cho…"

6.An toàn

• Bị người khác giữ tiền, giấy tờ, ép đưa lương: đây là dấu hiệu kiểm soát (bài 7). Kể với người tin cậy.
• Bị đòi nợ đe dọa: báo gia đình và công an (113).
• Nếu bạn 13–17 tuổi: làm phần Làm cùng bố mẹ, thầy cô hoặc một người lớn bạn tin. Bạn không phải tự xử lý một mình.
• Nguy hiểm ngay: 113. Bị thương: 115. Bạo lực gia đình: 117 (24/7). Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực, hoặc nghi bị mua bán người ở mọi tuổi: 111 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

7.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được một phần · 2 = làm được.

8.Cho người đồng hành: bố mẹ, thầy cô, chị em, bạn bè

• Để bạn ấy tự giữ và tự quyết khoản tiền riêng, kể cả khi số nhỏ.
• Không hỏi mật khẩu của bạn ấy.
• Chỉ cách đọc hợp đồng vay, nhưng không ép vay hay đứng tên hộ.

9.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Lãi suất vay theo thỏa thuận không vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ luật khác quy định (Bộ luật Dân sự 2015, Điều 468).
• [Đánh giá chuyên môn] Quỹ dự phòng riêng và bốn điều về giấy tờ, tài khoản là lời khuyên an toàn chung do daynentang.com soạn. Bài chỉ dạy thu chi cơ bản.