daynentang.com

Tự lập từng bước · Bài 5

Bài 5: An toàn trong nhà và khi đi lại

Bài 5Đọc 10 phútLàm 10 phútLàm cùng người thân 5 phút

Bản chưa dạy thử, chưa có chuyên gia duyệt. Bài chưa được chuyên viên phục hồi chức năng, giáo viên giáo dục đặc biệt hay hội người khuyết tật duyệt. Khóa không thay thế phục hồi chức năng có người hướng dẫn. Phần luật chỉ là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.

Mỗi bài có hai phần: phần dễ đọc cho bạn (câu ngắn, mỗi câu một ý), và phần cho người đồng hành. Bạn có thể nghe bài bằng trình đọc màn hình, hoặc nhờ người thân đọc to.

1.Sau bài này, bạn sẽ

  • Rà soát nhà theo 4 chỗ: lối đi, ánh sáng, nhà tắm, tay vịn.
  • Sửa 1 chỗ có nguy cơ té ngã.
  • Làm 1 thẻ thông tin mang theo khi đi.

2.Chuẩn bị (5 phút)

3.Đọc – phần dễ đọc (10 phút)

  1. Té ngã là nguyên nhân tử vong do tai nạn đứng thứ hai trên thế giới, sau tai nạn giao thông.
  2. Xem 4 chỗ trong nhà: lối đi có đồ vướng không; đủ sáng không; nhà tắm trơn không; chỗ cần có tay vịn không.
  3. Mỗi tuần sửa 1 chỗ. Ví dụ: dọn dây điện khỏi lối đi, thêm đèn ngủ.
  4. Đi một mình: tập đường ngắn, có người đi cùng vài lần trước.
  5. Trước khi đi: báo nơi đến, giờ về.
  6. Trong lúc đi: mang thẻ thông tin: tên, số người thân, điều người giúp cần biết.
  7. Tới nơi: nhắn hoặc gọi "đã tới".
  8. Lạc đường: đứng lại, tìm người bán hàng, bảo vệ, công an, đưa thẻ thông tin.
Nhà ít nguy cơ té ngã
Bốn chỗ cần xem trong nhà: lối đi, ánh sáng, nhà tắm, tay vịn.
Đi một mình: Trước – Trong – Sau
Trước khi đi báo nơi đến; trong lúc đi giữ thẻ thông tin; tới nơi nhắn "đã tới".

4.Làm (10 phút)

Bài 1: rà soát nhà.

ChỗCó nguy cơ? (có/không)Sửa thế nàoSửa xong ✓
Lối đi
Ánh sáng, nhất là ban đêm
Nhà tắm
Tay vịn, cầu thang

Bài 2: thẻ thông tin. Viết tay hoặc nhờ người thân viết. Cất trong ví hoặc túi.

Tên gọi
Số người thân 1
Số người thân 2
Điều người giúp cần biết (ví dụ: "tôi không nghe được, xin viết ra giấy")

5.Làm cùng người thân (5 phút)

  1. Cùng đi một đoạn đường ngắn quen thuộc.
  2. Lần sau, người thân đi sau một quãng, bạn đi trước.
  3. Thống nhất: nếu không nhắn "đã tới" sau bao lâu thì người thân gọi.

6.Làm cho hợp với mình

Nếu bạn…Cách làm cho hợp
Khó đi lại, khó cử động tayLối đi đủ rộng cho xe lăn hoặc khung tập đi. Phanh xe lăn khi dừng. Hỏi chuyên viên về bài tập thăng bằng hợp sức.
Nhìn kém hoặc không nhìn thấyGiữ đồ đạc cố định, đóng hẳn cửa tủ, không để cửa mở hé. Học đi bằng gậy trắng với người hướng dẫn.
Nghe kém hoặc không nghe đượcThẻ ghi rõ cách giao tiếp với bạn. Chú ý xe từ phía sau: nhìn gương, đi sát lề.
Học chậm, khó nhớ, khó hiểu chữTập một đường cố định, có ảnh các mốc. Thẻ thông tin có ảnh người thân và số gọi.

7.An toàn

  • Không đổi thuốc hay tự bỏ thuốc gây chóng mặt; hỏi bác sĩ nếu hay chóng mặt khi đứng dậy.
  • Té ngã, đau nhiều, không đứng dậy được: không cố đứng, gọi người giúp hoặc 115.
  • Thẻ thông tin không ghi số giấy tờ tùy thân hay địa chỉ nhà chi tiết.
  • Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ hoặc một người lớn bạn tin.
  • Nguy hiểm ngay: 113. Té ngã, bị thương: 115. Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

8.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được khi có giúp · 2 = tự làm được. Có thể dùng hình: ☹ = 0, 😐 = 1, ☺ = 2.

MụcHôm naySau 7 ngày
Tôi rà soát 4 chỗ trong nhà
Tôi sửa 1 chỗ có nguy cơ
Tôi có thẻ thông tin khi đi

9.Cho người đồng hành: người thân, người chăm sóc, thầy cô

  • Rà soát theo tầm nhìn và tầm tay của bạn ấy, không theo của bạn.
  • Đi sau một quãng thay vì đi cạnh, khi bạn ấy đã quen đường.
  • Hỏi trước khi đổi chỗ đồ đạc trong phòng bạn ấy.

10.Nguồn và nhãn

  • [Đã xác nhận] Năm 2023 có khoảng 842.000 người chết do té ngã; té ngã đứng thứ hai trong tử vong do tai nạn, sau giao thông (WHO – Té ngã (21/10/2026)).
  • [Đã xác nhận] Với người cao tuổi có nguy cơ cao, rà soát và sửa nhà giảm té ngã khoảng 38%; với người không chọn lọc thì chưa thấy lợi ích (WHO – Té ngã (21/10/2026)).
  • [Suy luận] Bằng chứng sửa nhà chủ yếu ở người cao tuổi; áp dụng cho người khuyết tật trẻ hơn là suy luận.
  • [Đánh giá chuyên môn] Thẻ thông tin và thói quen Trước – Trong – Sau do daynentang.com soạn.

Cần giúp ngay

Trẻ em gặp nguy hiểm, bị xâm hại: gọi 111 (miễn phí, 24/7). Cấp cứu y tế: 115. Người đang trầm cảm hoặc người thân: 096 306 1414 (Đường dây Ngày Mai). Xem đầy đủ.

Trang này không có ô gửi bài và không lưu gì về bạn. Người từ 18 tuổi có thể góp ý cho bài ở trang Chia sẻ, xin không ghi tên thật, nơi ở hay chẩn đoán.