Bài 6: Nói điều mình cần, nói "không"

1.Sau bài này, bạn sẽ

• Viết hoặc chọn 3 câu nhờ giúp.
• Nói được 3 dấu hiệu người giúp tốt và 3 dấu hiệu cần cảnh giác.
• Có 2 người tin cậy để kể khi có chuyện.

2.Chuẩn bị (5 phút)

• In trang 6 của Sổ tự lập từng bước.
• Bút, hoặc thẻ hình để chỉ.

3.Đọc – phần dễ đọc (10 phút)

1. Bạn được nhờ giúp. Nhờ giúp là một kỹ năng, không phải điều đáng xấu hổ.
2. Câu nhờ giúp ba phần: "Mình cần… Vì… Bạn giúp bằng cách…"
3. Ví dụ: "Mình cần qua đường. Vì mình nhìn kém. Bạn cho mình nắm khuỷu tay nhé."
4. Bạn được nói "không", kể cả với người thân, người giúp.
5. Người giúp tốt: hỏi trước khi chạm; giúp đúng việc bạn nhờ; dừng khi bạn nói dừng.
6. Cần cảnh giác: chạm khi bạn không muốn; giữ tiền, giấy tờ của bạn; bắt giữ bí mật; dọa bỏ mặc bạn.
7. Người khuyết tật dễ bị bạo lực hơn người khác. Đó không phải lỗi của bạn.
8. Có chuyện sai: nói "không", rời đi nếu được, kể với người tin cậy.

4.Làm (10 phút)

Bài 1: ba câu nhờ giúp.

Bài 2: người tin cậy.

5.Làm cùng người thân (5 phút)

1. Người thân đóng vai người ở chợ. Bạn nói câu nhờ giúp.
2. Đổi vai: người thân nhờ giúp, bạn nói "không" một cách lịch sự.
3. Người thân hứa: "Bạn kể gì mình cũng nghe, không mắng."

6.Làm cho hợp với mình

7.An toàn

• Bị đánh, bị chạm vào vùng kín, bị giữ tiền: đó là bạo lực. Kể với người tin cậy, gọi 113 nếu nguy hiểm.
• Nếu người làm hại là người chăm sóc: vẫn kể với người tin cậy khác. Bạn không phải giữ bí mật.
• Nếu bạn 15–17 tuổi: học cùng bố mẹ hoặc một người lớn bạn tin.
• Nguy hiểm ngay: 113. Té ngã, bị thương: 115. Dưới 18 tuổi bị xâm hại, bạo lực: 111 (24/7). Bạo lực trong gia đình: 117 (24/7). Buồn, lo kéo dài: Ngày Mai 096 306 1414.

8.Tự đánh giá

0 = chưa · 1 = làm được khi có giúp · 2 = tự làm được. Có thể dùng hình: ☹ = 0, 😐 = 1, ☺ = 2.

9.Cho người đồng hành: người thân, người chăm sóc, thầy cô

• Tôn trọng câu "không" của bạn ấy, kể cả khi bạn đang muốn giúp.
• Hỏi định kỳ, riêng tư: "Có ai làm bạn khó chịu không?"
• Bạn 15–17 tuổi: xem thêm khóa Lớn lên an toàn; bạn nữ: khóa Tự tin – an toàn.

10.Nguồn và nhãn

• [Đã xác nhận] Tổng quan 26 nghiên cứu, 21.557 người khuyết tật: nguy cơ bị bạo lực cao hơn người không khuyết tật (OR 1,50); với khuyết tật trí tuệ OR 1,60 (Hughes et al. 2012, The Lancet). Đây là số liệu quan sát, cho thấy tương quan.
• [Đã xác nhận] Luật cấm xâm phạm thân thể, nhân phẩm, tài sản của người khuyết tật; cấm lợi dụng họ để trục lợi; cấm người chăm sóc bỏ mặc (Luật Người khuyết tật 2010, Điều 14).
• [Đánh giá chuyên môn] Câu nhờ giúp ba phần và các dấu hiệu cảnh giác do daynentang.com soạn.